Connect with us

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τι προβλέπει το φορολογικό ν/σ για ελεύθερους επαγγελματίες, απαγόρευση χρήσης μετρητών, Airbnb, MyData

Σε δημόσια διαβούλευση έθεσε το σχέδιο νόμου «Μέτρα για τον περιορισμό της φοροδιαφυγής» ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης. Το σχέδιο νόμου περιλαμβάνει μεταρρυθμίσεις που αποσκοπούν στην ολιστική και πολυεπίπεδη αντιμετώπιση του προβλήματος της φοροδιαφυγής, τη φορολογική δικαιοσύνη και την εξασφάλιση των απαιτούμενων πόρων για την ενίσχυση της κοινωνικής πολιτικής.

Οι παρεμβάσεις που υλοποιούνται με το νομοσχέδιο περιλαμβάνουν:

– Την απαγόρευση της χρήσης μετρητών στις αγοραπωλησίες ακινήτων.

– Το νέο δίκαιο σύστημα φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών.

– Την αύξηση του προστίμου για χρήση μετρητών σε συναλλαγές άνω των 500 ευρώ, σε ποσό διπλάσιο της συναλλαγής.

-Τη ρύθμιση της αγοράς των βραχυχρόνιων μισθώσεων.

– Την διακοπή συνεργασίας των εταιριών εμπορίας καυσίμων με παραβάτες λαθρεμπορίας.

Επιπλέον, τη μεταρρύθμιση συμπληρώνουν οι εξής παρεμβάσεις που δεν απαιτούν νομοθετική ρύθμιση και θα υλοποιηθούν με διοικητικές πράξεις:

Η ολοκλήρωση της διασύνδεσης των ταμειακών μηχανών με τα POS τους πρώτους μήνες του 2024.

Η επέκταση της υποχρέωσης κατοχής συστήματος ηλεκτρονικών πληρωμών (EFT/POS) στους υπόλοιπους κλάδους της λιανικής αγοράς που σήμερα δεν έχουν.

Η ενεργοποίηση του ψηφιακού δελτίου αποστολής, πιλοτικά από τις αρχές του 2024 και πλήρως έως το τέλος του έτους.

Τα υποχρεωτικά ηλεκτρονικά τιμολόγια εντός του 2024 για τα οποία έχει υποβληθεί σχετικό αίτημα στην ΕΕ.

Ο υπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Κωστής Χατζηδάκης, δήλωσε: «Το νομοσχέδιο αυτό είναι μια σοβαρή μεταρρυθμιστική προσπάθεια για την αντιμετώπιση της φοροδιαφυγής. Η κυβέρνηση παρεμβαίνει σε πολλά και διαφορετικά επίπεδα προκειμένου να υπάρξουν χειροπιαστά αποτελέσματα για το μεγάλο αυτό πρόβλημα: Διεύρυνση των ηλεκτρονικών συναλλαγών, περιορισμός της χρήσης των μετρητών, αυστηρά μέτρα για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου, εκσυγχρονισμός του πλαισίου για τις βραχυχρόνιες μισθώσεις, δικαιότερος τρόπος φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών, ώστε οι μισθωτοί και οι συνταξιούχοι να μην αισθάνονται θύματα της φορολογικής πολιτικής. Με όλες αυτές τις πρωτοβουλίες θα μπορέσουμε να περιορίσουμε την φοροδιαφυγή και να στηρίξουμε ανάλογα την κοινωνική μας πολιτική, ξεκινώντας από την υγεία και την παιδεία, όπως θα φανεί στον προϋπολογισμό του 2024. Χωρίς να αυξάνουμε τους φόρους, μέσω όλων αυτών των πρωτοβουλιών που περιορίζουν την παραβατικότητα και τη φοροδιαφυγή, η κοινωνική πολιτική στην Ελλάδα θα αποκτήσει πιο ουσιαστικό περιεχόμενο. Ενώ στο τέλος της διαδρομής φυσικά, με το δημοσιονομικό περιθώριο που θα προκύψει, υπάρχει πάντοτε ο στόχος για περαιτέρω μείωση των φορολογικών συντελεστών.

Θέτουμε σήμερα σε διαβούλευση το νομοσχέδιο αυτό περιμένοντας παρατηρήσεις, σχόλια, αντιρρήσεις, αντιπροτάσεις. Δεσμευόμαστε ότι θα εξετάσουμε όλα τα σχόλια ειλικρινά και απροκατάληπτα. Αυτή άλλωστε είναι η προστιθέμενη αξία της διαβούλευσης.

Σε κάθε περίπτωση όμως θα ήταν λάθος για την ίδια την κοινωνία να αλλάξει η φιλοσοφία αυτού του νομοσχεδίου και να διατηρηθούν γνωστές παθογένειες. Διότι βασική επιδίωξή μας μέσω αυτής της νομοθετικής πρωτοβουλίας είναι να υπάρξει μία εντονότερη αίσθηση κοινωνικής δικαιοσύνης. Και αυτό είναι φαντάζομαι κοινή επιδίωξη όλων μας».

Ειδικότερα τα σημαντικότερα σημεία του σχεδίου νόμου είναι τα ακόλουθα:

1. Περιορισμός της χρήσης μετρητών

– Οι αγοραπωλησίες ακινήτων θα γίνονται αποκλειστικά με χρήση τραπεζικών μέσων πληρωμής. Συμβόλαια που αναφέρουν μερική ή ολική εξόφληση του τιμήματος με μετρητά είναι άκυρα.

– Τα πρόστιμα για αγορές άνω των 500 ευρώ με μετρητά, που είναι σήμερα 100 ευρώ, αυξάνονται στο διπλάσιο της αξίας της συναλλαγής.

2. Διαφάνεια στους ελέγχους

– Θεσπίζεται υποχρεωτική ηλεκτρονική διαβίβαση των λογιστικών αρχείων στην ΑΑΔΕ. Ορίζεται ότι εκπτώσεις φόρων και δαπάνες προς έκπτωση δεν λαμβάνονται υπόψη, αν τα παραστατικά στα οποία στηρίζονται δεν έχουν διαβιβασθεί ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ, καθώς και ότι τα έσοδα από επιχειρηματική δραστηριότητα δεν μπορεί να είναι μικρότερα από τα έξοδα που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα.

– Επεκτείνονται οι έμμεσες τεχνικές ελέγχου για τον προσδιορισμό του εισοδήματος (οι τεχνικές αυτές βασίζονται σε στοιχεία, όπως οι τραπεζικές καταθέσεις, οι δαπάνες σε μετρητά, η ρευστότητα του φορολογούμενου, κ.ά.). Με τη διάταξη ορίζεται ότι οι έμμεσες τεχνικές θα χρησιμοποιούνται σε τρεις ακόμη περιπτώσεις (πέρα από αυτές που ισχύουν ήδη), που είναι οι εξής:

– όταν δηλώνεται ζημία σε τρία τουλάχιστον συνεχόμενα έτη και δεν προκύπτει ο τρόπος χρηματοδότησης της επιχείρησης, με τον οποίο καλύπτονται οι υποχρεώσεις της,

– όταν υπάρχει σημαντική αναντιστοιχία μεταξύ αγορών, πωλήσεων και αποθεμάτων,

– όταν ο συντελεστής μικτού κέρδους που προκύπτει από τα δηλούμενα αποτελέσματα είναι διαφορετικός από αυτόν που προκύπτει βάσει των παραστατικών αγορών και πωλήσεων.

Οι έμμεσες τεχνικές εφαρμόζονται ήδη στις περιπτώσεις που δεν εφαρμόζονται τα λογιστικά πρότυπα ή ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, καθώς και αν τα φορολογικά στοιχεία δεν προσκομισθούν στη Φορολογική Διοίκηση μετά από δύο προσκλήσεις (αντί για μια που ισχύει τώρα).

– Προβλέπεται χρηματικό μπόνους ίσο με το δεκαπλάσιο της αξίας της συναλλαγής (με ελάχιστο 100 ευρώ και μέγιστο 3.000 ευρώ) για τους πολίτες που κάνουν καταγγελίες για παραποιημένες ταμειακές μηχανές μέσω της εφαρμογής «Appodixi», οι οποίες καταλήγουν σε έλεγχο και επιβολή προστίμου.

– Θεσπίζεται η δυνατότητα καταγραφής ήχου ή και εικόνας με κάμερες κατά τη διάρκεια των φορολογικών/ τελωνειακών ελέγχων.

– Αυστηροποιούνται οι κυρώσεις για νοθεία, λαθρεμπόριο καυσίμων ή παρεμπόδιση του ελέγχου: προβλέπεται σφράγιση της εγκατάστασης για δύο χρόνια, ενώ ορίζεται ότι τα φυσικά ή νομικά πρόσωπα των οποίων η εγκατάσταση σφραγίστηκε, δεν μπορούν να δραστηριοποιηθούν στη διακίνηση ενεργειακών προϊόντων επίσης για δύο χρόνια από τη διαπίστωση της παράβασης.

– Θεσπίζονται υποχρεώσεις για τις εταιρείες εμπορίας καυσίμων να λαμβάνουν μέτρα πρόληψης («δέουσας επιμέλειας») για τη νοθεία και το λαθρεμπόριο καυσίμων στα πρατήρια με τα οποία συνεργάζονται. Μεταξύ άλλων, υποχρεούνται να ελέγχουν αν τα πρατήρια διαθέτουν το σύστημα ελέγχου εισροών – εκροών, καθώς και τις απαιτούμενες άδειες και πιστοποιητικά. Επίσης, υποχρεούνται να κάνουν έναν τουλάχιστον έλεγχο ποιότητας καυσίμου το χρόνο. Σε περίπτωση που διαπιστωθούν παραβάσεις οι εταιρείες θα διακόπτουν τη συνεργασία, θα αποσύρουν το σήμα τους από τα παραβατικά πρατήρια και θα ενημερώνουν την ΑΑΔΕ.

3. Βραχυχρόνιες μισθώσεις

Εισάγονται ρυθμίσεις για τη διασφάλιση ισότιμου ανταγωνισμού στην τουριστική αγορά, τη διασταύρωση των εισοδημάτων και την ενίσχυση του κλάδου της βραχυχρόνιας μίσθωσης. Συγκεκριμένα, προβλέπεται ότι:

– Φυσικά πρόσωπα που διαθέτουν τρία ή περισσότερα ακίνητα σε βραχυχρόνια μίσθωση υποχρεούνται να κάνουν έναρξη επιχειρηματικής δραστηριότητας. Το εισόδημα που αποκτάται από νομικά πρόσωπα, από τη βραχυχρόνια μίσθωση ακινήτου, θεωρείται εισόδημα από επιχειρηματική δραστηριότητα και υπόκειται σε ΦΠΑ.

– Αυξάνονται τα πρόστιμα για μη εγγραφή στο «Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής», στο 50% των ακαθαρίστων εσόδων του τελευταίου φορολογικού έτους και κατ’ ελάχιστο 5.000 ευρώ (σήμερα το πρόστιμο είναι 5.000 ευρώ).

– Ορίζεται ως βραχυχρόνια η μίσθωση ακινήτου, ανεξάρτητα αν είναι αναρτημένο σε ψηφιακή πλατφόρμα ή όχι, για χρονική διάρκεια μικρότερη των εξήντα ημερών κάθε φορά και εφόσον δεν παρέχονται άλλες υπηρεσίες, πλην της διαμονής και της παροχής κλινοσκεπασμάτων.

– Επεκτείνεται στις βραχυχρόνιες μισθώσεις το τέλος διαμονής παρεπιδημούντων, που είναι 0,5 % επί των εσόδων.

– Καταργείται ο φόρος διαμονής και θεσπίζεται το «τέλος ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση», σε ξενοδοχεία, ενοικιαζόμενα δωμάτια, τουριστικές επαύλεις, βραχυχρόνιες μισθώσεις και τουριστικές επαύλεις. Το τέλος κλιμακώνεται κατά τους μήνες Μάρτιο έως Οκτώβριο από 1,5 έως 10 ευρώ την ημέρα και από Νοέμβριο έως Φεβρουάριο από 0,5 έως 4 ευρώ την ημέρα.

4. Δίκαιο σύστημα φορολόγησης για τους ελεύθερους επαγγελματίες

Θεσπίζεται το ελάχιστο τεκμαιρόμενο κέρδος από την άσκηση ατομικής επιχειρηματικής δραστηριότητας, καθώς και η μείωση κατά 50% του τέλος επιτηδεύματος για τους ελεύθερους επαγγελματίες, που δηλώνουν εισοδήματα υψηλότερα από το τεκμήριο, ενώ για όσους δηλώνουν χαμηλότερα εισοδήματα, το τέλος μειώνεται κατά 25%. Βασική φιλοσοφία του νομοσχεδίου είναι ότι η προσωπική συνεισφορά κάθε ελεύθερου επαγγελματία στην ατομική του επιχείρηση δεν μπορεί να αποτιμάται σε επίπεδο χαμηλότερο από το εισόδημα του μισθωτού που πληρώνεται με τον κατώτατο μισθό. Προκειμένου να μην υπάρχει εξισωτική αντίληψη, το ύψος της προσωπικής αυτής συνεισφοράς προσαυξάνεται ανάλογα με τα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, το σύνολο της μισθοδοσίας και το ύψος του τζίρου της επιχείρησης. Συγκεκριμένα, για τον υπολογισμό της φορολογίας λαμβάνονται υπόψιν:

α) Ο εκάστοτε ισχύων κατώτατος μισθός προσαυξημένος κατά 10% για κάθε 3 χρόνια επαγγελματικής δραστηριότητας μετά την πρώτη εξαετία ή ο ανώτερος ετήσιος μισθός που ο ελεύθερος επαγγελματίας καταβάλλει σε υπάλληλό του. Λαμβάνεται υπόψη το μεγαλύτερο από τα δύο ποσά με ανώτατο όριο σε κάθε περίπτωση τις 30.000 ευρώ.

β) Συντελεστής προσαύξησης του ποσού που προκύπτει από το προηγούμενο κριτήριο, στις περιπτώσεις που ο ετήσιος τζίρος είναι υψηλότερος από το μέσο όρο του εκάστοτε κλάδου. Η προσαύξηση είναι 35 % για όσους πραγματοποιούν τζίρο μεγαλύτερο του μέσου όρου, 70% για τζίρο μεγαλύτερο του 150% του μέσου όρου και 100% για τζίρο που υπερβαίνει το διπλάσιο του μέσου όρου.

γ) Το 10 % του κόστους μισθοδοσίας του προσωπικού με όριο τις 15.000 ευρώ.

Το ελάχιστο τεκμαιρόμενο κέρδος ορίζεται κατ’ ανώτατο όριο 50.000 ευρώ και είναι το άθροισμα τριών συντελεστών.

Ορίζεται ότι το τεκμήριο δεν εφαρμόζεται κατά τα τρία πρώτα χρόνια της επαγγελματικής δραστηριότητας, για το τέταρτο έτος μειώνεται κατά 67 % και για το πέμπτο έτος κατά 33 %.

Υπενθυμίζεται ότι το τεκμήριο είναι μαχητό. Με το νομοσχέδιο εξειδικεύονται οι προϋποθέσεις προκειμένου ο φορολογούμενος να αμφισβητήσει το τεκμήριο

Πιο αναλυτικά:

Οι φορολογούμενοι μπορούν να αμφισβητήσουν το τεκμήριο στις περιπτώσεις ιδίως που:

α) υπηρετούν τη στρατιωτική τους θητεία,

β) είναι φυλακισμένοι,

γ) νοσηλεύονται σε νοσοκομείο ή κλινική,

δ) βρίσκονται σε αδυναμία άσκησης δραστηριότητας λόγω εγκυμοσύνης ή λοχείας με βάση την εργατική νομοθεσία,

ε) έχουν αποδεδειγμένα πληγεί από εκτεταμένες φυσικές καταστροφές που κατέστησαν αδύνατη, συνολικά ή μερικά, την άσκηση της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας,

στ) τελούν υπό ανάκληση της άδειας λειτουργίας της ατομικής τους επιχείρησης ή της άδειας άσκησης επαγγέλματός τους,

ζ) τελούν υπό απαγόρευση λειτουργίας του καταστήματος ή άλλου χώρου άσκησης της επαγγελματικής ή επιχειρηματικής τους δραστηριότητας σε εφαρμογή απόφασης δημόσιας αρχής για λόγους προστασίας της δημόσιας υγείας ή άλλου λόγου που υπαγορεύει το δημόσιο συμφέρον,

η) προσκομίζουν στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι για λόγους ανωτέρας βίας δεν ασκούσαν επιχειρηματική δραστηριότητα για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα.

Σε κάθε περίπτωση ο φορολογούμενος οφείλει να προσκομίσει τα αναγκαία δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών του.

Στο νομοσχέδιο ορίζεται ότι από την εφαρμογή του τεκμηρίου απαλλάσσονται οι επαγγελματίες που παρουσιάζουν αναπηρία ίση ή μεγαλύτερη του 80%. Το τεκμήριο μειώνεται κατά 50 % για τους επαγγελματίες που ασκούν δραστηριότητα και έχουν την κύρια κατοικία σε οικισμούς με πληθυσμό έως 500 κατοίκους και σε νησιά με πληθυσμό κάτω από 3.100.

Τυχόν εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις ή από αγροτική επιχειρηματική δραστηριότητα συνυπολογίζονται για την κάλυψη του τεκμηρίου. Για παράδειγμα αν το τεκμήριο για έναν επαγγελματία προσδιορίζεται στις 12.000 ευρώ και ο ίδιος έχει εισόδημα από μισθούς ύψους 7.000 ευρώ, το τεκμήριο μειώνεται στις 5.000 ευρώ (12.000-5.000).

Ορίζεται μεταβατική διάταξη με την οποία οι επαγγελματίες που θα φορολογηθούν για τα φετινά (2023) εισοδήματα με το τεκμήριο, θα πληρώσουν το 2024 μειωμένη κατά 50 % προκαταβολή φόρου.

Για την αντιμετώπιση καταχρηστικών ενεργειών ορίζεται ότι φορολογούμενος που διακόπτει το ελεύθερο επάγγελμα και συμμετέχει ως μοναδικός μέτοχος ή εταίρος σε μονοπρόσωπη εταιρεία που ασκεί την ίδια επιχειρηματική δραστηριότητα , μπορεί να φορολογείται με το τεκμήριο αν από τη σύγκριση των φόρων στις δυο περιπτώσεις προκύπτει μικρότερη φορολογική επιβάρυνση.

Προβλέπεται ότι η προσαύξηση λόγω ΚΑΔ δεν ισχύει όταν ο μέσος όρος του ετήσιου κύκλου εργασιών του αντίστοιχου Κ.Α.Δ. δεν υπερβαίνει τις 10.000 ευρώ ή όταν το πλήθος των επιτηδευματιών που υπάγονται στον συγκεκριμένο Κ.Α.Δ. δεν υπερβαίνει τους 30. Διευκρινίζεται επίσης ότι για τον υπολογισμό του μέσου όρου του κύκλου εργασιών δεν λαμβάνονται υπόψη οι επιτηδευματίες με μηδενικό τζίρο.

Για τους επαγγελματίες που δηλώνουν ζημιές και φορολογούνται με το τεκμήριο, προβλέπεται ότι οι ζημιές δεν μεταφέρονται για να συμψηφιστούν με τα κέρδη επομένων ετών.

5. ‘Αλλες ρυθμίσεις

Εισάγεται σειρά νέων ρυθμίσεων που περιλαμβάνουν μεταξύ άλλων:

– Μεγαλύτερη μείωση φόρου για δαπάνες αναβάθμισης κτιρίων. Οι δαπάνες για την αγορά αγαθών και τη λήψη υπηρεσιών που σχετίζονται με την ενεργειακή, λειτουργική και αισθητική αναβάθμιση κτιρίων, τα οποία δεν έχουν ήδη ενταχθεί ή δεν θα ενταχθούν σε πρόγραμμα αναβάθμισης κτιρίων, μειώνουν, ισόποσα κατανεμημένες σε περίοδο πέντε ετών, τον φόρο εισοδήματος των φυσικών προσώπων, μέχρι του αναλογούντος για κάθε έτος φόρου, με ανώτατο συνολικά όριο δαπάνης τις 16.000 ευρώ. Υπενθυμίζεται ότι με το σημερινό καθεστώς εκπίπτει το 40% της δαπάνης (το όριο αυτό καταργείται με το νομοσχέδιο) ενώ λαμβάνονται υπόψη οι δαπάνες μόνο για τις εργασίες κι όχι για τα υλικά (οι οποίες περιλαμβάνονται με το νομοσχέδιο).

– Μειώνονται όπως είχε ήδη γίνει γνωστό οι φόροι συγκέντρωσης κεφαλαίου (από 0,5 σε 0,2%) και χρηματιστηριακών συναλλαγών κατά 50%, σε 1 τοις χιλίοις.

– Για τις φορολογικές δηλώσεις συζύγων, προβλέπεται ότι η δήλωση μπορεί να υποβάλλεται χωριστά, εφόσον ένας τουλάχιστον εκ των συζύγων το επιλέξει με δήλωσή του μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του έτους υποβολής της δήλωσης. Η επιλογή της χωριστής δήλωσης είναι δεσμευτική και για τον άλλο σύζυγο, είναι ανέκκλητη για το πρώτο έτος που αφορά και ισχύει για κάθε επόμενο φορολογικό έτος, αν δεν ανακληθεί μέχρι την 28η Φεβρουαρίου του αντίστοιχου έτους.

Το κείμενο του σχεδίου νόμου έχει αναρτηθεί στη διεύθυνση http://www.opengov.gr/minfin/?p=12178. Η διαβούλευση θα διαρκέσει μέχρι τη Δευτέρα, 27 Νοεμβρίου.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Continue Reading
Advertisement

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Hλεκτρικό ρεύμα: Προς νέα άλμα η τιμή χονδρικής – Παρατείνεται ο «καύσωνας» στα τιμολόγια

Νέο άλμα στην τιμή της χονδρικής στο ηλεκτρικό ρεύμα αναμένεται σήμερα με το “δείκτη” να δείξει πιθανότατα τα 550 ευρώ τη μεγαβατώρα.

Αυτή η νέα άνοδος της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος οφείλεται στην πολύ υψηλής ζήτησης λόγω του καύσωνα, αλλά και των προβλημάτων στις χώρες της ΝΑ Ευρώπης.

Αυτή τη στιγμή καταγράφεται τιμή χονδρικής στο ρεύμα στα 190,13 ευρώ/MWh με μέγιστη στα 550 ευρώ/MWh στις 8 και 9 το βράδυ.

Σημειώνεται ότι και χθες η τιμή είχε σκαρφαλώσει στα 184,79 ευρώ/MWh με μέγιστη τιμή τα 500 ευρώ/MWh.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις στο Υπουργείο Ενέργειας, η αύξηση στην τιμή ενέργειας είναι αποτέλεσμα μια μοναδικής συγκυρίας.

Και αυυτό γιατί είναι σε συντήρηση το καλώδιο της Ιταλίας, έχει συντήρηση το καλώδιο μεταξύ Ρουμανίας και Βουλγαρίας με αποτέλεσμα να καθορίζει την τιμή η Ουγγαρία που είναι πολύ ψηλά και ένα πυρηνικό εργοστάσιο της Βουλγαρίας είναι εκτός λειτουργίας.

Παράλληλα, από το Υπουργείο Ενέργειας ως λόγος για την άνοδο των τιμών αναφέρεται και ο καύσωνας, ενώ η Ελλάδα έχει βάλει να λειτουργούν όλες οι μονάδες παραγωγής ενέργειας, ενώ μέρος αυτής εξάγεται καθώς είναι πολύ υψηλές οι τιμές.

NEWSIT

Continue Reading

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Ηλεκτρικό ρεύμα: Ουγγαρία, Ουκρανία και Κοζλοντούι ανέβασαν 60% την τιμή χονδρικής στην Ελλάδα

Έκρηξη στις τιμές του ηλεκτρικού ρεύματος προκαλεί ένας συνδυασμός έκτακτων παραγόντων. Ενδεικτικό είναι ότι σήμερα (11.7.2024) η τιμή χονδρικής στην ελληνική αγορά έφτασε τα 184 ευρώ ανά μεγαβατώρα, σημειώνοντας ημερήσια άνοδο 60%. Πρόκειται για μια τιμή που δεν έχουμε δει από την ενεργειακή κρίση των προηγουμένων ετών.

Βασική αιτία για την κατάσταση των τιμών είναι τα όσα συμβαίνουν στην Ουγγαρία και επηρεάζουν και τις υπόλοιπες χώρες της ευρύτερης περιοχής ως «ντόμινο». Η Ουγγαρία αναγκάζεται να εξάγει μεγάλες ποσότητες ηλεκτρικού ρεύματος στη γειτονική Ουκρανία, η οποία έχει χάσει μεγάλο μέρος των μονάδων παραγωγής της λόγω του πολέμου.

Παράλληλα, υπάρχει τεχνικό πρόβλημα στη διασύνδεση της Ουγγαρίας με τη Σερβία που δεν της επιτρέπει να καλύψει εύκολα τα όποια κενά, όπως και περιορισμένες δυνατότητες στην αντίστοιχη διασύνδεση με την Αυστρία.

Ένα επιπλέον πρόβλημα είναι το γεγονός ότι δεν λειτουργεί προσωρινά ο πυρηνικός σταθμός Κοζλοντούι στη Βουλγαρία που υπό κανονικές συνθήκες παρέχει σημαντική ποσότητα φθηνής ενέργειας.

Σε συνδυασμό με τις υψηλές θερμοκρασίες ανά την Ευρώπη, τα παραπάνω φαινόμενα οδηγούν σε ιδιαίτερη άνοδο των τιμών. Εκτός της Ελλάδας, και η Βουλγαρία με τη Ρουμανία έχουν αυτές τις ημέρες αντίστοιχα υψηλές τιμές.

Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι η κατάσταση δεν θα συνεχιστεί επί μακρόν και αναμένουν ομαλοποίηση εντός των επομένων ημερών.

Πάντως, η πρόβλεψη είναι ότι οι τιμές θα είναι «τσιμπημένες» για το υπόλοιπο του καλοκαιριού.

Στην ελληνική αγορά αυτό σημαίνει καταρχήν ότι θα επηρεαστούν σε ένα βαθμό τα τιμολόγια λιανικής για τον Αύγουστο. Υπό πιο φυσιολογικές συνθήκες αναμενόταν να διατηρηθούν σε αντίστοιχα επίπεδα με τον Ιούλιο. Τώρα όμως αυτή η σειρά ακριβών ημερών στη χονδρική ενδεχομένως να αλλάξει τα πράγματα.

Ήδη στη χονδρική ο μέσος όρος τον Ιούλιο είναι περίπου 15% υψηλότερος από τον προηγούμενο μήνα, ξεπερνώντας τα 113 ευρώ ανά μεγαβατώρα. Απομένει να φανεί τι θα ισχύσει στο υπόλοιπο του Ιουλίου ώστε να σχηματιστεί η πλήρης εικόνα για τον Αύγουστο.

Τέλος, αξίζει να προσθέσουμε ότι αυτή δεν είναι η πρώτη φορά που παρατηρείται «ντόμινο» τιμών στις ευρωπαϊκές αγορές. Στο παρελθόν και εκτός της ενεργειακής κρίσης, υπήρχαν αρκετές φορές που έκτακτα γεγονότα επηρέασαν το σύνολο των αγορών.

Παλαιότερα υπήρχαν τα προβλήματα της Γαλλίας με τους πυρηνικούς της αντιδραστήρες, ενώ πιο πρόσφατα είχαν σημειωθεί δυσλειτουργίες σε χώρες των Βαλκανίων. Πρόκειται για φυσιολογικά φαινόμενα σε μια ευρωπαϊκή αγορά ολοένα και πιο ενσωματωμένη, καθώς οι ηλεκτρικές διασυνδέσεις αναπτύσσονται διαρκώς.

NEWSIT

Continue Reading

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Γιατί μένει ψηλά η τιμή της βενζίνης – Οι 5 λόγοι που πληρώνουμε ακόμη ακριβά τη μετακίνηση με αυτοκίνητο

Καθώς κλιμακώνεται η θερινή τουριστική περίοδος, σημειώνονται ενδείξεις αύξησης των τιμών της βενζίνης. Μαζί με την αναζωπύρωση των τιμών της βενζίνης αναζωπυρώνεται η συζήτηση για τη δυνατότητα ή μη μείωσης της τιμής, μέσω μίας κυβερνητικής παρέμβασης, πχ μίας μείωσης του ειδικού φόρου κατανάλωσης, προκειμένου να ανακουφιστούν οι καταναλωτές.

Ωστόσο, αποκλείουν, επί του παρόντος, οποιαδήποτε μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης, αρμόδιοι κυβερνητικοί παράγοντες με τους οποίους ήλθε σε επαφή το newsit.gr, αν και η Ελλάδα έχει τον 4ο πιο υψηλό τέτοιο φόρο της βενζίνης μεταξύ των χωρών – μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Από την άλλη μεριά, δεν διαφαίνεται καμία πρόθεση μείωσης των τιμών της βενζίνης από τις εταιρείες προμήθειας βενζίνης ή τους βενζινοπώλες.

Σύμφωνα με τις ίδιες πηγές οι λόγοι για τους οποίους δεν πέφτει η τιμή της βενζίνης -είτε μέσω κάποιας κρατικής παρέμβασης, είτε μέσω παρεμβάσεων ή αλλαγών στην αγορά,. στην Ελλάδα είναι οι εξής:

1. Η μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης δεν θα έφερνε τελικά μείωση της τελικής τιμής

Όσον αφορά την πλευρά της κυβέρνησης, σύμφωνα με τις ίδιες πηγές, μία μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης στη βενζίνη ή του ΦΠΑ μόνο πρόσκαιρα θα οδηγούσε σε μείωση της τιμής της, καθώς η σημερινή υψηλή ζήτηση θα οδηγούσε και πάλι την τιμή της βενζίνης στο προ μείωσης του ειδικού φόρου επίπεδο.

Έστω για παράδειγμα, πως ο εν λόγω φόρος μειωνόταν από τα 0,70 ευρώ ανά λίτρο που είναι σήμερα στα 0,50 ευρώ ανά λίτρο.

Κάτι τέτοιο θα οδηγούσε άμεσα σε μείωση της τιμής της βενζίνης κατά το αντίστοιχο ποσό, δηλαδή κατά 0,20 ευρώ λίτρο, οδηγώντας την από τα 1,8 ευρώ ανά λίτρο που είναι σήμερα περίπου στην Αθήνα στα 1,60 ευρώ ανά λίτρο. Δηλαδή θα συντελούνταν άμεσα μία μείωση της τάξεως του 11%.

Γνωρίζοντας, όμως, η αγορά πως οι Έλληνες καταναλωτές μπορούν να πληρώσουν τιμή 1,8 ευρώ ανά λίτρο (όπως συμβαίνει), θα οδηγηθούμε σταδιακά και πάλι στην τιμή 1,8 ευρώ ανά λίτρο, σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις. Μ’ άλλα λόγια, θα κέρδιζαν οι εταιρείες διύλισης και οι βενζινοπώλες, αλλά όχι οι καταναλωτές.

2. Η μείωση των φορολογικών εσόδων θα έπληττε τη δυνατότητα του δημοσίου να χρηματοδοτήσει αναγκαίες δαπάνες

Μ΄ άλλα λόγια, οι καταναλωτές δεν θα είχαν τελικά κανένα κέρδος από μία μείωση του ειδικού φόρου κατανάλωσης της βενζίνης, ενώ το κράτος θα έχανε κρίσιμα φορολογικά έσοδα, τα οποία είναι κρίσιμα για τη χρηματοδότηση των αναγκαίων δημοσίων δαπανών χωρίς να απειλούνται οι δημοσιονομικοί στόχοι της χώρας.

Σύμφωνα με στοιχεία του ΥΠΟΙΚ, από τα 68 δισ. ευρώ των ετήσιων φορολογικών εσόδων, τα 7 δισ. ευρώ προέρχονται από ειδικούς φόρους κατανάλωσης (ποτά, καπνό, βενζίνη κλπ), εκ των οποίων κοντά στο 1/2 δηλαδή 3,5 δισ. ευρώ αφορά σε ενεργειακά προϊόντα, με σημαντικότερο εξ αυτών την βενζίνη.

3. Στόχος της κυβέρνησης (και της ΕΕ) είναι η αποτροπή της αύξησης εισαγωγών γιατί επιδεινώνεται το ήδη βεβαρυμμένο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών

Η επιβολή αυτών των ειδικών φόρων πέραν της δημοσιονομικής σημασίας, έχει και μία ακόμα, ευρύτερη οικονομική σημασία: Αποτελεί αποτρεπτικό παράγοντα κατανάλωσης των παραπάνω προϊόντων (δηλαδή της βενζίνης, των καπνικών προϊόντων) και άρα αποτρεπτικό παράγοντα για την εισαγωγή τους, καθώς κάθε αύξηση της εισαγωγής τους επιδεινώνει το ολοένα και πιο βεβαρυμένο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών.

Κάθε επιδείνωση του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών της Ελλάδας αυξάνει την “ευαισθησία” της σε εξωτερικούς χρηματοοικονομικούς κινδύνους, σημειώνουν οι ίδιες πηγές, ειδικά σε συνθήκες αποσταθεροποίησης σαν τις σημερινές (πόλεμος στην Ουκρανία, στη Μέση Ανατολή, πολιτική κρίση στη Γαλλία).

Ωστόσο, η Ελλάδα δεν αποτελεί την απόλυτη “εξαίρεση” στην ΕΕ σε σχέση με τον ειδικό φόρο κατανάλωσης. Αν και κατέχει, όπως προαναφέρθηκε, υψηλή θέση στην κατάταξη, η ίδια η ΕΕ έχει επιβάλει σε πανευρωπαϊκό κατώτατο πλαφόν στον εν λόγω φόρο και αυτός ανέρχεται στα 0,36 ευρώ ανά λίτρο.

Εξάλλου, είναι κυρίως οι ανατολικοευρωπαϊκές χώρες, οι οποίες ανήκουν μεν στην ΕΕ αλλά όχι ακόμα στην ευρωζώνη -και άρα έχουν το δικό τους νόμισμα (πχ Ουγγαρία) – οι οποίες έχουν ακόμα σχετικά χαμηλό ειδικό φόρο κατανάλωσης.

4. Δεν φαίνεται στον ορίζοντα κάποια διακριτή προοπτική ειρήνευσης στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή και μείωσης των διεθνών τιμών

Ταυτόχρονα, από την άλλη μεριά, είναι η γεωπολιτική και γεωοικονομική αβεβαιότητα εκείνη που δεν επιτρέπει κάποια μείωση των διεθνών τιμών της βενζίνης, καθώς δεν διαφαίνεται κάποιος διακριτός ορίζοντας ειρήνευσης στην Ουκρανία και στη Μέση Ανατολή, ενώ λόγω της κρίσης στην Ερυθρά Θάλασσα έχει αυξηθεί και το κόστος μεταφοράς πετρελαίου.

5. Η Ελλάδα είναι μία μικρή αγορά που γειτονεύει με μεγάλες αγορές και δεν μπορεί να επηρεάζει σε περιφερειακό επίπεδο τις τιμές

Υπάρχει, όμως, και άλλος ένας παράγοντας -πέρα από την πρόσκαιρη (ή μη) αύξηση των διεθνών τιμών της βενζίνης λόγω των προαναφερθέντων εξελίξεων- που δεν έχει γίνει ευρέως αντιληπτός.

Σύμφωνα με αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες, ο παράγοντας, ο οποίος μάλιστα είναι μόνιμος -και όχι συγκυριακός- είναι το γεγονός ότι η ελληνική αγορά αν και μικρή με πληθυσμό μόλις 10 εκατ., γειτονεύει με άλλες εθνικές αγορές γιγάντιες με τεράστια ζήτηση, κάτι που αποτελεί μόνιμη πηγή υψηλών τιμών στη βενζίνη.

Οι αγορές αυτές δεν είναι οι άλλες από την Τουρκία με πληθυσμό 85 εκατ., η Αιγυπτος με πληθυσμό 111 εκατ. αλλά και της Ιταλίας με πληθυσμό 58 εκατ.και της Γαλλίας με 68 εκατ. ευρώ. Αυτό σημαίνει πως η Ελλάδα, λόγω του μικρού μεγέθους της ως αγορά, δεν μπορεί να επηρεάσει την πορεία των τιμών, ούτε σε περιφερειακό επίπεδο καθώς συνυπάρχει στην ίδια τοπική ζώνη (δηλαδή τη Μεσογειακή “λεκάνη”) με πάρα πολύ μεγαλύτερες εθνικές αγορές. Αυτό σημαίνει, εξηγούν οι ίδιες πηγές, πως ακόμα και αν μειωνόταν η ζήτηση στην Ελλάδα για βενζίνη για οποιαδήποτε λόγο, ελάχιστη επίδραση θα είχε στην τιμή της, καθώς αυτή καθορίζεται εκτός από τους διεθνούς παράγοντες, από ισχυρότατους τοπικούς παράντες.

Οι ίδιες πηγές επισημαίνουν πως δεν ήταν η Νέα Δημοκρατία, η οποία ανέλαβε τη διακυβέρνηση της χώρας από το 2019 εκείνη που αύξησε τη φορολογία στην κατανάλωση της βενζίνης.

Ήταν, αναφέρουν τα ίδια στελέχη, η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, η οποία το 2010 αύξηση τον ειδικό φόρο κατανάλωσης από τα 0,41 ευρώ ανά λίτρο στα 0,67 ευρώ ανά λίτρο και τον ΦΠΑ από το 19% στο 23%, ενώ ήταν η κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία αύξησε ξανά το ΦΠΑ στην βενζίνη από το 23% στο 24%, αλλά και τον ειδικό φόρο στα 0,7 ευρώ ανά λίτρο.

NEWSIT

Continue Reading

ΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ ΤΗΣ ΕΒΔΟΜΑΔΑΣ