Η μελατονίνη, ευρέως χρησιμοποιούμενο συμπλήρωμα διατροφής για την αντιμετώπιση της αϋπνίας, θα μπορούσε να συμβάλει στη μείωση του χρόνιου μυοσκελετικού πόνου με αποτελεσματικότητα αντίστοιχη εκείνης φαρμάκων, όπως τα οπιοειδή, τα μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη και η παρακεταμόλη, σύμφωνα με νέα μελέτη του Πανεπιστημίου του Σίδνεϊ.

Οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από 2.028 ενήλικες που συμμετείχαν σε 23 τυχαιοποιημένες ελεγχόμενες κλινικές δοκιμές, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής, τη Ρωσία, τη Βραζιλία, την Αίγυπτο και την Κίνα. Οι συμμετέχοντες είχαν χρόνιες παθήσεις, όπως οσφυαλγία, οστεοαρθρίτιδα και ινομυαλγία ή ήταν ασθενείς που ανάρρωναν από χειρουργικές επεμβάσεις, όπως αρθροπλαστικές και επεμβάσεις στη σπονδυλική στήλη.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μελέτης, που δημοσιεύθηκαν στο περιοδικό PAIN, κατά μέσο όρο, η μελατονίνη μείωσε τον πόνο κατά περίπου εννέα μονάδες σε κλίμακα από 0 έως 100, ενώ στις πιο αυστηρά σχεδιασμένες μελέτες η μείωση έφτασε σχεδόν τις δέκα μονάδες, μέγεθος συγκρίσιμο με εκείνο πολλών ευρέως χρησιμοποιούμενων παυσίπονων.

Παράλληλα, η λήψη μελατονίνης βελτίωσε την ποιότητα του ύπνου, επιβεβαιώνοντας τη στενή σχέση ανάμεσα στον χρόνιο πόνο και τις διαταραχές ύπνου.

Στις κλινικές δοκιμές, η δόση και ο χρόνος χορήγησης της μελατονίνης διέφεραν ανάλογα με την πάθηση και το θεραπευτικό πρωτόκολλο. Για τον χρόνιο μυοσκελετικό πόνο, οι δόσεις κυμαίνονταν συνήθως από 3 έως 10 mg ημερησίως, με τα 3 mg να αποτελούν τη συχνότερη επιλογή. Για τον μετεγχειρητικό πόνο χρησιμοποιήθηκαν δόσεις από 1 έως 10 mg, με πιο συνηθισμένες τα 5 έως 6 mg. Η μελατονίνη λαμβανόταν, συνήθως, πριν από τον ύπνο ή έως μία ώρα πριν από τον ύπνο.

Οι ερευνητές δεν διαπίστωσαν σαφή σχέση μεταξύ δόσης και αποτελεσματικότητας, γεγονός που σημαίνει ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν μπορεί να προταθεί μία ιδανική δόση.

Δεδομένου ότι ο μυοσκελετικός πόνος επηρεάζει έως και το 47% του παγκόσμιου πληθυσμού, τα ευρήματα αναδεικνύουν μία χαμηλού κόστους και ευρέως διαθέσιμη επιλογή που θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης του χρόνιου πόνου.

Η έρευνα αναδεικνύει, επίσης, τις αυξανόμενες δυνατότητες της επαναστόχευσης φαρμάκων (drug repurposing), δηλαδή της χρήσης υπαρχουσών θεραπειών με νέους τρόπους για να επιταχύνεται η διάθεση αποτελεσματικών και προσβάσιμων λύσεων.

Η μελατονίνη θεωρείται γενικά ασφαλής για βραχυχρόνια χρήση, διάρκειας έως τριών μηνών. Οι συχνότερες ανεπιθύμητες ενέργειες που καταγράφηκαν ήταν ναυτία, ζάλη και πονοκέφαλος, με συχνότητα παρόμοια με εκείνη του εικονικού φαρμάκου (placebo), ενώ δεν αναφέρθηκαν σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες ούτε ενδείξεις εξάρτησης.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελατονίνη δεν θα πρέπει να αντικαταστήσει τις καθιερωμένες θεραπείες για τον πόνο, αλλά μπορεί να χρησιμοποιηθεί συμπληρωματικά στις υπάρχουσες θεραπείες, ιδιαίτερα σε ασθενείς που αντιμετωπίζουν ταυτόχρονα προβλήματα ύπνου.

Μ.Κουζινοπούλου

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Oι θάνατοι από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας έχουν ουσιαστικά μηδενιστεί στις νεαρές γυναίκες που εμβολιάστηκαν κατά του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV). Αυτό δείχνει έρευνα του πανεπιστημίου του Πανεπιστημίου Queen Mary του Λονδίνου που δημοσιεύτηκε στην ιατρική επιθεώρηση The Lancet.

Η έρευνα, η πρώτη του είδους της που εξετάζει άμεσα τη θνησιμότητα από τη νόσο μετά την εισαγωγή του εμβολιασμού, δείχνει ότι από το 2020 έως το 2024 δεν καταγράφηκε ούτε ένας θάνατος από καρκίνο του τραχήλου της μήτρας σε γυναίκες ηλικίας 20 έως 24 ετών στην Αγγλία.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι χωρίς το πρόγραμμα εμβολιασμού θα αναμένονταν περίπου 23 θάνατοι στην ίδια ηλικιακή ομάδα κατά την περίοδο αυτή.

Το εμβόλιο κατά του HPV προσφέρεται σε μαθήτριες σχολικής ηλικίας στην Αγγλία από το 2008. Σύμφωνα με τα ευρήματα, τα κορίτσια που εμβολιάστηκαν σε ηλικία 12 ή 13 ετών έχουν πλέον σχεδόν μηδενικό κίνδυνο να πεθάνουν από τη συγκεκριμένη μορφή καρκίνου πριν από την ηλικία των 30 ετών.

Ο επικεφαλής της έρευνας καθηγητής Πίτερ Σασιένι χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «εντυπωσιακά», υπογραμμίζοντας ότι «είναι απίστευτο να σκεφτεί κανείς ότι ένα και μόνο εμβόλιο μπορεί σχεδόν να εξαλείψει μια συγκεκριμένη μορφή καρκίνου».

Συνολικά, οι επιστήμονες υπολογίζουν ότι περίπου 200 ζωές έχουν ήδη σωθεί στην Αγγλία χάρη στον εμβολιασμό, ενώ εκτιμούν ότι ο αριθμός αυτός θα αυξάνεται καθώς οι εμβολιασμένες γενιές μεγαλώνουν.

Ο καρκίνος του τραχήλου της μήτρας παραμένει η 14η συχνότερη μορφή καρκίνου στις γυναίκες στο Ηνωμένο Βασίλειο, με περίπου 3.300 νέες διαγνώσεις κάθε χρόνο. Το 99% των περιστατικών συνδέεται με τον HPV, έναν εξαιρετικά συχνό ιό που μεταδίδεται κυρίως μέσω στενής δερματικής επαφής.

Η οργάνωση Cancer Research UK, η οποία χρηματοδότησε τη μελέτη, χαρακτήρισε τα αποτελέσματα «ιστορικό ορόσημο», επισημαίνοντας ωστόσο ότι τα ποσοστά εμβολιασμού στην Αγγλία παραμένουν χαμηλότερα από τα επιθυμητά επίπεδα.

Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Υπηρεσίας Υγειονομικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου (UK Health Security Agency), το 76% των κοριτσιών στην Αγγλία είχε εμβολιαστεί μέχρι την ηλικία των 15 ετών το σχολικό έτος 2024-2025. Το ποσοστό αυτό απέχει σημαντικά από τον στόχο του 90% που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας.

Η βρετανική κυβέρνηση έχει δεσμευθεί να εξαλείψει τη νόσο έως το 2040 και ήδη προωθεί προγράμματα αναπλήρωσης εμβολιασμών μέσω κοινοτικών φαρμακείων, καθώς και αποστολή κιτ αυτοεξέτασης σε γυναίκες που δεν προσέρχονται στον προληπτικό έλεγχο.

Από το 2019 το εμβόλιο HPV χορηγείται και στα αγόρια στο Ηνωμένο Βασίλειο, προσφέροντας προστασία έναντι άλλων μορφών καρκίνου, όπως του στόματος, του φάρυγγα, του πέους και του πρωκτού, ενώ παράλληλα συμβάλλει στη μείωση της μετάδοσης του ιού στον γενικό πληθυσμό.

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η συστηματική κατανάλωση ζαχαρούχων ροφημάτων και χυμών φρούτων κατά την παιδική ηλικία ενδέχεται να αυξάνει τον κίνδυνο εμφάνισης υψηλής αρτηριακής πίεσης στην ενήλικη ζωή, σύμφωνα με νέα μελέτη διάρκειας 25 χρόνων που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό «Circulation» της Αμερικανικής Καρδιολογικής Εταιρείας.

Η ανάλυση βασίστηκε σε δεδομένα περισσότερων από 25.000 παιδιών και εφήβων ηλικίας 9 έως 16 ετών στις ΗΠΑ, οι οποίοι παρακολουθήθηκαν για διάστημα έως και 25 ετών. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωναν αναλυτικά ερωτηματολόγια ανά τακτά χρονικά διαστήματα σχετικά με τη διατροφή τους, καταγράφοντας πόσο συχνά κατανάλωναν ζαχαρούχα ροφήματα, όπως αναψυκτικά, φρουτοποτά, λεμονάδες, κρύο τσάι και αθλητικά ποτά, καθώς και χυμούς φρούτων και ολόκληρα φρούτα. Παράλληλα, κατέγραφαν το σωματικό τους βάρος, τις συνήθειες άσκησης και το κάπνισμα.

Στόχος των ερευνητών ήταν να διερευνήσουν τη σχέση μεταξύ της πρόσληψης φρουκτόζης, ζαχαρούχων ροφημάτων, χυμών φρούτων και ολόκληρων φρούτων και της εμφάνισης υπέρτασης αργότερα στη ζωή. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι η αντικατάσταση μιας μερίδας ζαχαρούχου ροφήματος ή χυμού φρούτων την ημέρα με ολόκληρα φρούτα, νερό ή γάλα συσχετίστηκε με χαμηλότερο κίνδυνο υπέρτασης.

«Οι διατροφικές συνήθειες που διαμορφώνονται νωρίς στη ζωή μπορεί να έχουν μακροχρόνιες συνέπειες για την υγεία», σημειώνει η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Βασάντι Μάλικ, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Τμήμα Επιστημών Διατροφής της Ιατρικής Σχολής Temerty του Πανεπιστημίου του Τορόντο και συνεργαζόμενη καθηγήτρια στο Τμήμα Διατροφής της Σχολής Δημόσιας Υγείας T.H. Chan του Χάρβαρντ.

Συγκεκριμένα, διαπιστώθηκε ότι τα παιδιά που κατανάλωναν δύο ή περισσότερες μερίδες ζαχαρούχων ροφημάτων την ημέρα είχαν 52% υψηλότερο κίνδυνο να εμφανίσουν υπέρταση σε σύγκριση με όσα κατανάλωναν λιγότερες από τρεις μερίδες την εβδομάδα. Μια τυπική μερίδα ορίστηκε ως ένα κουτί ή ποτήρι περίπου 350 ml.

Μεταξύ των επιμέρους ζαχαρούχων ροφημάτων, εντοπίστηκε ότι κάθε ημερήσια μερίδα αναψυκτικών και αθλητικών ποτών συνδέθηκε με 23% και 36% υψηλότερο κίνδυνο υπέρτασης, αντίστοιχα. Όσοι έπιναν τουλάχιστον 1,5 ή περισσότερα ποτήρια χυμού φρούτων την ημέρα είχαν 35% υψηλότερο κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης σε σχέση με όσους έπιναν λιγότερο από μία μερίδα την εβδομάδα.

Η ανάλυση έδειξε ότι η αντικατάσταση μιας μερίδας ζαχαρούχου ροφήματος την ημέρα με ολόκληρα φρούτα συνδέθηκε με 22% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης υπέρτασης. Αντίστοιχα, η αντικατάσταση του χυμού φρούτων με ολόκληρα φρούτα θα μπορούσε να οδηγήσει σε 19% χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης υψηλής αρτηριακής πίεσης.

Η αντικατάσταση των ζαχαρούχων ροφημάτων με νερό ή γάλα συνδέθηκε επίσης με μείωση του κινδύνου έως και 13%. Αντίθετα δεν βρέθηκε σημαντική συσχέτιση στη αντικατάσταση του χυμού φρούτων με γάλα ή νερό.

Η συσχέτιση μεταξύ ζαχαρούχων ροφημάτων και χυμών φρούτων με την υψηλή αρτηριακή πίεση ήταν ανεξάρτητη από άλλους παράγοντες, όπως η συνολική ποιότητα της διατροφής και η σωματική δραστηριότητα.

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι πρόκειται για μελέτη παρατήρησης και δεν μπορεί να αποδείξει σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Επιπλέον, βασίστηκε σε αυτοαναφορές των συμμετεχόντων μέσω ερωτηματολογίων. Τέλος, η πλειονότητα των συμμετεχόντων ήταν λευκοί, μη ισπανόφωνοι Αμερικανοί, γεγονός που περιορίζει τη δυνατότητα γενίκευσης των ευρημάτων σε άλλους πληθυσμούς.

Η Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία υποστηρίζει πολιτικές που μειώνουν την κατανάλωση ζαχαρούχων ροφημάτων, όπως επιβολή φόρων στα ροφήματα αυτά, βελτίωση των διατροφικών προτύπων στα σχολικά γεύματα και ενίσχυση της ενημέρωσης γύρω από τη διατροφή στα εστιατόρια.

Μ.Κουζινοπούλου

ΑΠΕ-ΜΠΕ