Ο αριθμός των μολύνσεων από τον επίφοβο κι εξαιρετικά θανατηφόρο ιό Έμπολα συνεχίζει θα αυξάνεται με ταχύ ρυθμό, ανέφεραν οι αρχές στη ΛΔ Κονγκό, με το υπουργείο Υγείας να καταμετρά 671 ύποπτα κρούσματα και 160 θανάτους που πιστεύεται πως οφείλονταν σε αυτόν ως τώρα.

Το υπουργείο διευκρίνισε πως 64 μολύνσεις και οι έξι θάνατοι επιβεβαιώθηκε με εργαστηριακές εξετάσεις πως οφείλονταν στον ιό.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) σημείωνε προχθές Τετάρτη πως είχαν καταγραφεί σχεδόν 600 ύποπτα κρούσματα και 130 θάνατοι αποδιδόμενοι στον Έμπολα. Η υπηρεσία, μέρος του συστήματος του ΟΗΕ, έσπευσε να συμπληρώσει ότι ο αριθμός των κρουσμάτων πιθανόν είναι πολύ υψηλότερος, καθώς δεν αναφέρονται όλα τα κρούσματα.

Στη γειτονική Ουγκάντα, το υπουργείο Υγείας διαβεβαίωσε πως δεν έχουν υπάρξει νέες μολύνσεις πέρα από δύο υπηκόων της ΛΔ Κονγκό. Ο ένας από τους ασθενείς πέθανε. Ο δεύτερος ήταν αρνητικός στον ιό προχθές και συνέχιζε να υποβάλλεται σε θεραπεία, κατά την ίδια πηγή.

Σύμφωνα με τα Αφρικανικά Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Ασθενειών (ACDC), η τρέχουσα επιδημία εκδηλώθηκε στη βορειοανατολική επαρχία Ιτουρί, που γειτονεύει με την Ουγκάντα και το Νότιο Σουδάν, πριν από περίπου δυο μήνες. Είναι η 17η καταγεγραμμένη επιδημία του Έμπολα στη γιγαντιαία αφρικανική χώρα από το 1976.

Αποδίδεται στο σπάνιο στέλεχος Μπουντιμπουγκιό του ιού, για το οποίο δεν υπάρχουν ούτε εμβόλια, ούτε συγκεκριμένες θεραπείες, κάτι που κάνει ιδιαίτερα δύσκολο τον περιορισμό του ξεσπάσματος.

Ο Έμπολα, ιδιαίτερα μεταδοτικός και με υψηλή θνητότητα, εξαπλώνεται μέσω της στενής επαφής με ανθρώπους που έχουν μολυνθεί ή σωματικά υγρά.

Πάνω από 11.000 άνθρωποι–κατά μάλλον συντηρητικές εκτιμήσεις–είχαν πεθάνει κατά τη διάρκεια επιδημίας του Έμπολα την περίοδο 2014-2015 που σάρωσε τη δυτική Αφρική.

ΦΩΤΟ EPA/STRINGER

ΑΠΕ ΜΠΕ

Μεγάλη αύξηση έχει παρατηρηθεί στα κρούσματα σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων στην Ευρώπη, όπως ανακοίνωσε σήμερα το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC), προκαλώντας μεγάλη ανησυχία.

Τα κρούσματα γονόρροιας και σύφιλης στην Ευρώπη έφθασαν το 2024 στα υψηλότερα επίπεδα εδώ και περισσότερο από μια δεκαετία, σύμφωνα με την εν λόγω υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την υγεία, η οποία έχει την έδρα της στην πόλη Σόλνα της Σουηδίας.

Το ECDC κατέγραψε το 2024 106.331 κρούσματα γονόρροιας, αυξημένα κατά 303% από το 2015.

Ο αριθμός των κρουσμάτων σύφιλης υπερδιπλασιάσθηκε κατά την ίδια περίοδο, φθάνοντας τα 45.577. Τα χλαμύδια παρέμειναν η συνηθέστερα εμφανιζόμενη σεξουαλικά μεταδιδόμενη λοίμωξη, με 213.443 κρούσματα, ανακοίνωσε το ECDC.

Ο Μπρούνο Τσάντσο του ECDC προειδοποίησε ότι λοιμώξεις που δεν αντιμετωπίζονται μπορούν να οδηγήσουν σε σοβαρά προβλήματα υγείας, περιλαμβανομένων χρόνιου πόνου και στειρότητας. Στην περίπτωση της σύφιλης, οι επιπλοκές μπορεί επίσης να πλήξουν την καρδιά, τα αιμοφόρα αγγεία και το νευρικό σύστημα.

Ο ίδιος δήλωσε πως η αύξηση των κρουσμάτων της σύφιλης που περνάει από τη μητέρα στο παιδί είναι ιδιαίτερα ανησυχητική, με τις σχετικές αναφορές να έχουν διπλασιασθεί ανάμεσα στο 2023 και το 2024.

«Η προστασία της σεξουαλικής υγείας παραμένει επιτακτική», δήλωσε ο Τσάντσο. «Χρησιμοποιείτε προφυλακτικό με νέους ή πολλαπλούς συντρόφους και κάνετε τεστ, αν έχετε συμπτώματα, όπως πόνο, απεκκρίσεις ή κάποιο έλκος», πρόσθεσε.

Σύμφωνα με το ECDC, άνδρες που κάνουν σεξ με άνδρες είναι μακράν η ομάδα που πλήττεται περισσότερο από τις λοιμώξεις, κυρίως γονόρροια και σύφιλη.

Η σύφιλη γίνεται επίσης συχνότερη μεταξύ ετεροφυλόφιλων προσώπων, κυρίως γυναίκες σε ηλικία τεκνοποίησης.

Το ECDC ανακοίνωσε ότι τα καταγεγραμμένα κρούσματα μετάδοσης σύφιλης από τη μητέρα στο παιδί αυξήθηκαν από 78 το 2023 σε 140 το 2024 στις 14 χώρες που παρείχαν σχετικά στοιχεία.

NEWSIT

Τα κρούσματα σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων έφτασαν σε επίπεδα ρεκόρ στην Ευρώπη

Σημαντικά κενά γνώσης γύρω από βασικές έννοιες υγείας, όπως το παθητικό κάπνισμα και οι εξαρτησιογόνες ουσίες, αλλά και ανησυχητικές αντιλήψεις για την κατανάλωση ενεργειακών ποτών από μαθητές γυμνασίου, καταγράφει το εκπαιδευτικό πρόγραμμα αγωγής υγείας Med School, που έχει φτάσει σε περισσότερα από 50 σχολεία και πάνω από 10.000 μαθητές σε όλη τη χώρα.

Τα ευρήματα και την εμπειρία από την εφαρμογή του προγράμματος παρουσίασε η ψυχολόγος Ολυμπία Καλαμπαλίκη, μιλώντας στο Medical Innovation Forum, που πραγματοποιείται στο πλαίσιο του Aristotle Innovation Forum. Περιγράφοντας μια εικόνα όπου η πληροφόρηση των εφήβων φαίνεται να διαμορφώνεται περισσότερο από τα social media παρά από θεσμικές πηγές εκπαίδευσης, υπογράμμισε ότι πρέπει να ξεκινά από μικρή ηλικία πιο στοχευμένη και αποτελεσματική ενημέρωση, με έμφαση στην πρόληψη και στην ενίσχυση του γραμματισμού υγείας.

Η κ. Καλαμπαλίκη ανέφερε ότι το Med School απευθύνεται κυρίως σε μαθητές δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, αλλά και σε παιδιά των τελευταίων τάξεων του δημοτικού, με στόχο την ενημέρωση και ευαισθητοποίηση σε ζητήματα όπως το κάπνισμα, το αλκοόλ, η διατροφή και η άθληση. Το πρόγραμμα προσαρμόζεται κάθε φορά στη γλώσσα και στο γνωστικό επίπεδο των παιδιών, επιχειρώντας να «μεταφράσει» σύνθετες έννοιες υγείας σε κατανοητές εμπειρίες.

Το Med School υλοποιείται από το 1ο Εργαστήριο Φαρμακολογίας της Ιατρικής Σχολής του ΑΠΘ, με επιστημονικά υπεύθυνη την ομότιμη καθηγήτρια Μυρωνίδου-Τζουβελέκη, και εφαρμόζεται από φοιτητές Ιατρικής που μπαίνουν στις σχολικές τάξεις ως εκπαιδευτές. Το πρόγραμμα, αν και επίσημα εγκρίθηκε το 2013 από το Υπουργείο Παιδείας, είχε ξεκινήσει πιλοτικά ήδη από το 2011 σε δημόσιες βιβλιοθήκες της Θεσσαλονίκης.
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε η κ. Καλαμπαλίκη, το πρόγραμμα έχει υλοποιηθεί σε περισσότερα από 50 σχολεία και έχουν εκπαιδευτεί περισσότεροι από 10.000 μαθητές σε περιοχές όπως η Θεσσαλονίκη, οι Σέρρες, το Κιλκίς, η Χαλκιδική, η Πιερία, η Λάρισα και η Καρδίτσα. Μόνο την τελευταία χρονιά, περισσότεροι από 1.500 μαθητές συμμετείχαν στις δράσεις του.

Όπως σημείωσε η κ. Καλαμπαλίκη, πολλοί μαθητές δεν αναγνωρίζουν βασικούς όρους γύρω από την εξάρτηση, ενώ το παθητικό κάπνισμα συχνά δεν γίνεται αντιληπτό ως επιβαρυντικός παράγοντας και τα παιδιά το ταυτίζουν με το άτμισμα. Χαρακτηριστικές είναι και οι απόψεις τους γύρω από τα ενεργειακά ποτά, τα οποία αρκετοί έφηβοι αντιμετωπίζουν ως ακίνδυνα, με καταγραφές καθημερινής κατανάλωσης ακόμη και από μαθητές πρώτης γυμνασίου.

Την ίδια στιγμή, η ενημέρωση των παιδιών, όπως τόνισε, δεν προέρχεται κυρίως από το σχολείο ή τους ειδικούς, αλλά από το διαδίκτυο και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ένα περιβάλλον όπου η πληροφορία συχνά δεν περνά κανένα φίλτρο αξιοπιστίας. Δεν είναι σπάνιο, όπως ανέφερε, viral περιεχόμενο από influencers ή personal trainers να προωθεί πρακτικές που σχετίζονται ακόμη και με επικίνδυνες ουσίες, δημιουργώντας λανθασμένες εντυπώσεις.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ίδια η μεθοδολογία του προγράμματος. Οι φοιτητές Ιατρικής λειτουργούν ως εκπαιδευτές μέσα στις τάξεις, γεγονός που, όπως σημείωσε η κ. Καλαμπαλίκη, μειώνει την απόσταση με τους μαθητές και ενισχύει τη συμμετοχή. Όπως είπε, η ηλικιακή εγγύτητα δημιουργεί πιο άμεση επικοινωνία, ενώ η απουσία των καθηγητών από την αίθουσα κατά τη διάρκεια των παρεμβάσεων ενισχύει την ελευθερία έκφρασης.

Η προσέγγιση δεν περιορίζεται σε διαλέξεις. Περιλαμβάνει συζήτηση, διαδραστικότητα και οπτικό υλικό, ακόμη και εικόνες που σκόπιμα προκαλούν έντονη συναισθηματική αντίδραση, με στόχο την ευαισθητοποίηση και όχι την απλή ενημέρωση.
Το πρόγραμμα αξιολογείται συστηματικά στο πλαίσιο διδακτορικής έρευνας, μέσω ερωτηματολογίων πριν και μετά τις παρεμβάσεις, αλλά και επαναληπτικών επισκέψεων στα ίδια σχολεία. Πρόσφατα έχουν προστεθεί και ανοιχτού τύπου ερωτήσεις, που επιχειρούν να «μετρήσουν» όχι μόνο τη γνώση αλλά και τον τρόπο που οι μαθητές αντιλαμβάνονται έννοιες, όπως η εξάρτηση.

Αγγέλα Φωτοπούλου

ΑΠΕ-ΜΠΕ