Από τα μεγάλα προσκυνήματα και τα παραδοσιακά γλέντια στις πλατείες των χωριών, η γιορτή της Παναγίας παραμένει βαθιά δεμένη με τη ζωή, τη μνήμη και την ταυτότητα των Δωδεκανησίων.

Ο Δεκαπενταύγουστος στα Δωδεκάνησα δεν είναι απλώς μία μεγάλη θρησκευτική γιορτή. Είναι αντάμωμα, επιστροφή στον τόπο καταγωγής από όλες τις χώρες του κόσμου όπου υπάρχουν ξενιτεμένοι Δωδεκανήσιοι, είναι προσκύνημα, μουσική και χορός. Είναι η εποχή που χωριά και μικρά νησιά γεμίζουν ξανά κόσμο και οι πλατείες ζωντανεύουν μέσα από πανηγύρια που διατηρούν στοιχεία μιας παράδοσης πολλών γενεών.

Από τη Ρόδο και την Κάρπαθο μέχρι την Κάσο, τη Σύμη, την Τήλο, τη Χάλκη, τη Νίσυρο, την Κω, την Κάλυμνο, τη Λέρο, την Αστυπάλαια και την Πάτμο, η Κοίμηση της Θεοτόκου κατέχει ξεχωριστή θέση στη θρησκευτική και κοινωνική ζωή.

Κάθε νησί έχει τη δική του έκφραση. Αλλά σχεδόν παντού συναντά κανείς κοινά στοιχεία: την προετοιμασία της εκκλησίας, τον εσπερινό, τη Θεία Λειτουργία, την προσφορά φαγητού, τα τοπικά όργανα, τους χορούς και, κυρίως, τη συμμετοχή ολόκληρης της κοινότητας.

Τα πανηγύρια και η σημασία τους στις τοπικές κοινωνίες

Για τις παλαιότερες κοινωνίες των νησιών, το πανηγύρι είχε πολύ μεγαλύτερη σημασία από μια απλή ευκαιρία διασκέδασης.

Ήταν μία από τις σημαντικότερες στιγμές κοινωνικής συνεύρεσης. Οικογένειες συναντιούνταν, συγγενείς επέστρεφαν από μακριά, νέοι γνωρίζονταν και ολόκληρο το χωριό συμμετείχε στην προετοιμασία.

Σε εποχές κατά τις οποίες οι μετακινήσεις μεταξύ χωριών και νησιών ήταν δυσκολότερες, τα μεγάλα θρησκευτικά πανηγύρια λειτουργούσαν ως σημεία αναφοράς για την κοινωνική ζωή του τόπου.

Αυτός ο χαρακτήρας δεν έχει χαθεί εντελώς. Ακόμη και σήμερα, ο Αύγουστος είναι ο μήνας της επιστροφής για χιλιάδες Δωδεκανήσιους που ζουν στην Αθήνα, σε άλλες περιοχές της Ελλάδας ή στο εξωτερικό. Για πολλούς, το πανηγύρι της Παναγίας είναι η ημερομηνία γύρω από την οποία οργανώνεται η επιστροφή στο χωριό και η συνάντηση με συγγενείς και φίλους.

Η ιδιαίτερη θέση που έχει η Παναγία στη λαϊκή θρησκευτικότητα των νησιών αποτυπώνεται και στον μεγάλο αριθμό εκκλησιών, μοναστηριών και ξωκλησιών που είναι αφιερωμένα στη χάρη της.

Στα Δωδεκάνησα, όπως και σε μεγάλο μέρος του Αιγαίου, η σχέση των κατοίκων με την Παναγία συνδέθηκε επί αιώνες με την οικογένεια, τη θάλασσα, την ξενιτιά και την προσδοκία της επιστροφής.

Τάματα, προσκυνήματα και οικογενειακές παραδόσεις περνούσαν από γενιά σε γενιά. Πολλές οικογένειες εξακολουθούν να επισκέπτονται κάθε χρόνο την ίδια εκκλησία, συνεχίζοντας μία συνήθεια που ξεκίνησε από τους γονείς ή τους παππούδες τους.

Ρόδος: Η Παναγία στα χωριά του νησιού

Στη Ρόδο ο Δεκαπενταύγουστος αποτελεί παραδοσιακά μία από τις σημαντικότερες ημέρες του καλοκαιριού.

Εκκλησίες και μοναστήρια αφιερωμένα στην Παναγία γίνονται επίκεντρο θρησκευτικών εκδηλώσεων, με κυρίαρχο τον εορτασμό της Παναγίας της Κρεμαστής, του μεγαλύτερου θρησκευτικού πανηγυριού της Ρόδου ίσως, ενώ σε πολλά χωριά η θρησκευτική τελετή συνοδεύεται από το παραδοσιακό πανηγύρι.

Οι αυλές των εκκλησιών και οι πλατείες μετατρέπονται σε χώρους συνάντησης. Η μουσική, οι τοπικοί χοροί, το φαγητό και το κρασί συμπληρώνουν το θρησκευτικό μέρος της γιορτής και δημιουργούν το γνώριμο σκηνικό του ροδίτικου πανηγυριού.

Κάρπαθος: Η παράδοση ως ζωντανή συνέχεια

Ξεχωριστή θέση στην πολιτιστική παράδοση των Δωδεκανήσων κατέχει η Κάρπαθος, όπου πολλά έθιμα, μουσικές και χοροί διατηρούν έναν ιδιαίτερα έντονο τοπικό χαρακτήρα.

Τα πανηγύρια εξακολουθούν να αποτελούν ουσιαστικό κομμάτι της κοινωνικής ζωής και όχι απλώς μια αναπαράσταση του παρελθόντος.

Η λύρα και το λαούτο, τα τραγούδια, οι αυτοσχέδιες μαντινάδες και οι παραδοσιακοί χοροί δημιουργούν μια τελετουργία στην οποία συμμετέχουν διαφορετικές γενιές. Ιδιαίτερα στα χωριά που έχουν διατηρήσει ισχυρούς δεσμούς με την παράδοση, το πανηγύρι λειτουργεί σαν ζωντανός σύνδεσμος ανάμεσα στο χθες και το σήμερα.

Κάσος: Γλέντι με βαθιές ρίζες

Ανάλογη είναι η εικόνα και στην Κάσο, ένα νησί με ιδιαίτερα ισχυρή μουσική και γαστρονομική παράδοση.

Τα κασιώτικα γλέντια χαρακτηρίζονται από τη συμμετοχή της κοινότητας, τα παραδοσιακά όργανα και τα τραγούδια που μεταδίδονται από γενιά σε γενιά.

Το τραπέζι αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της γιορτής. Άλλωστε, στα περισσότερα Δωδεκάνησα το πανηγύρι δεν νοείται χωρίς την προσφορά φαγητού και χωρίς τη συλλογική προετοιμασία του.

Στην Κάλυμνο, την Κω και τη Λέρο, όπως και στα μικρότερα νησιά του συμπλέγματος, ο Δεκαπενταύγουστος εξακολουθεί να συγκεντρώνει κατοίκους, επισκέπτες και απόδημους γύρω από εκκλησίες και μοναστήρια.

Στη Νίσυρο, την Τήλο, τη Χάλκη, τη Σύμη και την Αστυπάλαια, η τοπική προσδίδει συχνά στα πανηγύρια έναν ακόμη πιο έντονο χαρακτήρα κοινότητας: ντόπιοι και επισκέπτες βρίσκονται στο ίδιο τραπέζι και συμμετέχουν στην ίδια γιορτή.

Μιλώντας στο ΑΠΕ – ΜΠΕ ο δήμαρχος Νισύρου κ. Χριστοφής Κορωναίος, αναφέρθηκε στο έθιμο της «Κούππας» που γίνεται στο νησί: «Το έθιμο αποτελεί ξεχωριστή θέση στην παράδοση της Νισύρου καθώς πρόκειται για έναν ιδιαίτερο χορό που συνδυάζει το θρησκευτικό συναίσθημα με τη διασκέδαση και την προσφορά προς την Παναγία Σπηλιανή».

Το βράδυ του Δεκαπενταύγουστου, στο Μανδράκι, οι κάτοικοι συγκεντρώνονται στο χοροστάσι και το γλέντι αρχίζει με την «κούππα». Μια γυναίκα παίρνει το μπροστάρι του χορού, ενώ ο άνδρας που την επιλέγει ρίχνει τον οβολό του στην ειδική κούππα που εκείνη κρατά. Με αυτόν τον τρόπο, το έθιμο λειτουργούσε επί δεκαετίες όχι μόνο ως έκφραση τιμής, αγάπης και κοινωνικής αναγνώρισης, αλλά και ως μέσο οικονομικής ενίσχυσης της Μονής.

Στα παλαιότερα χρόνια, μάλιστα, η Παναγία Σπηλιανή είχε καθοριστικό ρόλο στην κοινωνική και οικονομική ζωή του νησιού, ακόμη και στη λειτουργία των σχολείων, γεγονός που καθιστούσε ιδιαίτερα σημαντική τη συγκέντρωση χρημάτων μέσω του εθίμου. Η «κούππα» παραμένει μέχρι σήμερα ένα από τα πιο χαρακτηριστικά έθιμα της Νισύρου, συνδέοντας την πίστη με τη μνήμη, την οικογένεια, τον έρωτα και τη συλλογική προσφορά. Ένα έθιμο που, όπως επισημαίνει και ο δήμαρχος Νισύρου, «εξακολουθεί να τηρείται με ξεχωριστή ευλάβεια και αποτελεί πολύτιμο κομμάτι της πολιτιστικής ταυτότητας του νησιού».

Η προετοιμασία και η προσφορά του φαγητού

Στα παραδοσιακά πανηγύρια το φαγητό δεν αποτελεί απλώς συνοδευτικό του γλεντιού. Η προετοιμασία και η προσφορά του έχουν κοινωνική σημασία.

Κάτοικοι και εθελοντές εργάζονται πολλές φορές από την προηγούμενη ημέρα για την προετοιμασία των εδεσμάτων. Μεγάλα καζάνια, τοπικές συνταγές και προϊόντα του τόπου γίνονται μέρος μιας συλλογικής διαδικασίας.

Οι συνταγές διαφέρουν από νησί σε νησί, όπως διαφορετικοί είναι οι χοροί, οι μουσικές και ο τρόπος οργάνωσης κάθε πανηγυριού. Το κοινό στοιχείο, όμως, παραμένει το μοίρασμα.

Από τη λύρα και το λαούτο μέχρι το ξημέρωμα

Η μουσική αποτελεί έναν από τους ισχυρότερους φορείς της δωδεκανησιακής παράδοσης. Λύρα, λαούτο και άλλα όργανα, ανάλογα με το νησί, συνοδεύουν τραγούδια και χορούς που έχουν περάσει από γενιά σε γενιά.

Στα αυθεντικά πανηγύρια ο χορός δεν αποτελεί θέαμα για τους επισκέπτες. Είναι συμμετοχή. Οι μεγαλύτεροι μεταφέρουν στους νεότερους βήματα, τραγούδια και έναν ολόκληρο τρόπο συμπεριφοράς μέσα στο γλέντι.

Και όταν το πανηγύρι κρατά μέχρι τις πρώτες πρωινές ώρες, επαναλαμβάνεται μια εικόνα που συναντάται στα νησιά του Αιγαίου εδώ και πολλές δεκαετίες.

Τα πανηγύρια των Δωδεκανήσων έχουν αναπόφευκτα αλλάξει. Ο τουρισμός, οι σύγχρονες μορφές διασκέδασης και οι διαφορετικοί ρυθμοί ζωής έχουν επηρεάσει τον τρόπο διοργάνωσής τους.

Ωστόσο, πίσω από τα μεγάφωνα, τα φώτα και τα πολυπληθέστερα καλοκαιρινά γλέντια παραμένει ένας πολύ παλιότερος πυρήνας: η ανάγκη της κοινότητας να συναντηθεί. Γι’ αυτό και ο Δεκαπενταύγουστος στα Δωδεκάνησα εξακολουθεί να είναι κάτι περισσότερο από μία ημερομηνία στο εορτολόγιο.

Είναι η επιστροφή του ξενιτεμένου, το άναμμα του κεριού στο εκκλησάκι, το οικογενειακό τραπέζι, η μουσική στην πλατεία, ο πρώτος χορός και το γλέντι που μπορεί να φτάσει μέχρι το ξημέρωμα. Είναι, τελικά, μία από εκείνες τις στιγμές του χρόνου κατά τις οποίες τα νησιά θυμούνται, μέσα από τους ανθρώπους τους, ποια είναι.

του ανταποκριτή μας Μαστή Μιχάλη

ΑΠΕ-ΜΠΕ

«Είμαστε εδώ για να τιμήσουμε τον πατριωτισμό των Ανωγειανών και για να προχωρήσουμε μπροστά με πίστη στην πατρίδα μας και στην ελευθερία, με ενότητα, για να κάνουμε την Ελλάδα μας ακόμα καλύτερη», δήλωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, από τα Ανώγεια, όπου παρέστη σήμερα στις επετειακές εκδηλώσεις για τη συμπλήρωση 82 χρόνων από το Τρίτο Ολοκαύτωμα της ιστορικής κωμόπολης.

Τα Ανώγεια τίμησαν σήμερα, Πέμπτη 13 Αυγούστου, τη μνήμη των θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας, την καταστροφή της 13ης Αυγούστου 1944 από τα στρατεύματα κατοχής σε μία από τις πλέον οδυνηρές σελίδες της ιστορίας τους.

Ιδιαίτερη στιγμή των επετειακών εκδηλώσεων αποτέλεσε η διέλευση μαχητικών αεροσκαφών F-16 πάνω από τα Ανώγεια, ως ένδειξη τιμής και σεβασμού στη μνήμη των θυμάτων του Ολοκαυτώματος και στους αγώνες των Ανωγειανών για την ελευθερία.

Πέραν του αντιπροέδρου της κυβέρνησης, το «παρών» έδωσαν ο περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης και φορέων, καθώς οι εκδηλώσεις αποτέλεσαν και φέτος προσκλητήριο ιστορικής μνήμης, με κυρίαρχο μήνυμα τη διατήρηση της παρακαταθήκης της αντίστασης και της ελευθερίας.

Ο δήμαρχος Ανωγείων, Σωκράτης Κεφαλογιάννης, αναφερόμενος στη σημασία της επετείου, σημείωσε: «Ογδόντα δύο χρόνια μακριά από το ιστορικό γεγονός, η ιστορία δεν σταματά όταν τελειώνουν τα γεγονότα. Συνεχίζεται όσο τα θυμόμαστε, τα μελετάμε, τα διαγωνιζόμαστε. Μία ευχή φεύγει από τα λόγια: Ποτέ πια πόλεμος, διαρκής ειρήνη και συνεχής ευημερία. Να είστε ο μεγαλύτερος τραυματισμός για τις κοινωνίες εν ειρήνη είναι η λήθη».

Ο κ. Αρναουτάκης τόνισε τη βαριά ιστορική παρακαταθήκη των Ανωγείων, επισημαίνοντας ότι τον Αύγουστο του 1944 «η ναζιστική βαρβαρότητα επιχείρησε να αφανίσει ένα χωριό σύμβολο, μετατρέποντάς το σε στάχτη. Όμως, απέναντι στο μίσος και τον ολοκληρωτισμό, οι άνθρωποι του Ψηλορείτη αντέταξαν την αδάμαστη κρητική ψυχή, το σθένος και την απόλυτη αυταπάρνηση».

«Το Ολοκαύτωμα των Ανωγείων δεν σήμανε την υποταγή τους. Έγινε η αφετηρία μιας οικουμενικής αντίστασης. Οι κάτοικοί τους αρνήθηκαν τη σιωπή και την ουδετερότητα, διδάσκοντας στην πράξη τι σημαίνει υπεράσπιση της ελευθερίας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας», πρόσθεσε ο περιφερειάρχης υπογραμμίζοντας πως «η διατήρηση αυτής της μνήμης δεν είναι απλή υποχρέωση στο παρελθόν, αλλά ζωντανή πυξίδα για το μέλλον. Το παράδειγμα των Ανωγείων μάς θυμίζει ότι η ελευθερία απαιτεί διαρκή εγρήγορση, αντοχή και ηθική στάση».

«Τα Ανώγεια ξαναγεννήθηκαν μέσα από τις στάχτες τους, αφήνοντάς μας μια βαριά παρακαταθήκη: Να μη συμβιβαζόμαστε με τον φόβο και να στεκόμαστε όρθιοι απέναντι σε κάθε μορφή αυταρχισμού», κατέληξε ο κ. Αρναουτάκης.

Στο ιστορικό βάρος της επετείου, αλλά και στη διεκδίκηση των γερμανικών οφειλών, αναφέρθηκε με δήλωσή του στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο πανεπιστημιακός και συγγραμματέας του Εθνικού Συμβουλίου Διεκδίκησης των Γερμανικών Οφειλών, Αριστεομένης Συγγελάκης.

«Τα Ανώγεια, η Κρήτη κι ολόκληρη η Ελλάδα επέλεξαν το φως και όχι το σκοτάδι, την ελευθερία και όχι τη δουλεία, την αντίσταση και όχι την υποταγή. Ο αγώνας διεκδίκησης των γερμανικών οφειλών κλιμακώνεται και είναι εξαιρετικά επίκαιρος, καθώς αποτελεί απάντηση στην αυθαιρεσία και τη βαρβαρότητα των ισχυρών, που κουρελιάζουν το Διεθνές Δίκαιο και διαπράττουν αποτρόπαια εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας. Διότι ο μόνος τρόπος πρόληψης της τέλεσης νέων εγκλημάτων είναι να γνωρίζουν οι επίδοξοι σφαγείς ότι ακόμη κι αν χρειαστεί να περάσουν δεκαετίες θα έλθει η στιγμή που θα κληθούν να πληρώσουν τις συνέπειες των πράξεών τους», σημείωσε ο κ. Συγγελάκης.

Το Τρίτο Ολοκαύτωμα των Ανωγείων, 13 Αυγούστου – 5 Σεπτεμβρίου 1944

Λίγο πριν από την έναρξη του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, τα Ανώγεια ήταν το μεγαλύτερο χωριό της Κρήτης, με περισσότερες από 900 κατοικίες και πληθυσμό που άγγιζε, αν δεν ξεπερνούσε, τους 4.000 ανθρώπους. Η κτηνοτροφία, η παραγωγή των φημισμένων υφαντών και μία σχεδόν αυτάρκης γεωργία είχαν συμβάλει στην οικονομική ανάπτυξη και είχαν εδραιώσει τη φήμη ενός δυναμικού χωριού του Ψηλορείτη.

Μετά την κατάληψη της Κρήτης, οι Ανωγειανοί βρέθηκαν στην πρώτη γραμμή της αντίστασης. Πολέμησαν στη Μάχη της Κρήτης, ενώ κατά τη διάρκεια της Κατοχής το χωριό εξελίχθηκε σε σημαντικό αντιστασιακό κέντρο. Στα Ανώγεια βρήκαν καταφύγιο και βοήθεια Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί και Βρετανοί, ενώ οργανώθηκαν αξιόμαχες αντάρτικες ομάδες και αναπτύχθηκε έντονη αντιστασιακή δραστηριότητα.

Το χωριό αποτέλεσε, παράλληλα, κέντρο της βρετανικής κατασκοπείας στην Κρήτη και σταθμό στη διαδρομή διαφυγής του Γερμανού στρατηγού Χάινριχ Κράιπε, μετά την απαγωγή του από Βρετανούς και Κρήτες αντιστασιακούς. Στις 7 Αυγούστου 1944 Ανωγειανοί συνέλαβαν και εκτέλεσαν Γερμανούς και Ιταλούς που είχαν προηγουμένως συλλάβει περίπου 90 γυναικόπαιδα, ενώ μία ημέρα αργότερα πραγματοποιήθηκε το σαμποτάζ της Δαμάστας.

Στις 12 Αυγούστου 1944 δύο γερμανικά τάγματα του 65ου Συντάγματος μεταφέρθηκαν στα Σείσαρχα, τρία χιλιόμετρα πριν τα Ανώγεια, με διοικητή τον ταγματάρχη Μάρτεν. Η επιχείρηση καταστροφής των Ανωγείων έφερε την ονομασία «Βροντή». Οι Ανωγειανοί σκοποί αντιλήφθηκαν την παρουσία των γερμανικών δυνάμεων και με το σύνθημα «Τράγοι στ’ αμπέλια» ειδοποίησαν τους κατοίκους, με αποτέλεσμα οι άνδρες και πολλά γυναικόπαιδα να προλάβουν να απομακρυνθούν προς τα βουνά.

Τα ξημερώματα της 13ης Αυγούστου οι γερμανικές δυνάμεις εισήλθαν στα Ανώγεια και συγκέντρωσαν τους κατοίκους στην πλατεία Αρμί. Εκεί αναγνώστηκε η διαταγή του στρατιωτικού διοικητή του Φρουρίου Κρήτης, στρατηγού Χ. Μύλλερ, με την οποία διατασσόταν η ισοπέδωση των Ανωγείων και η εκτέλεση κάθε άρρενος Ανωγειανού που θα βρισκόταν εντός του χωριού ή σε απόσταση ενός χιλιομέτρου από αυτό.

Μετά την ανάγνωση της διαταγής, οι Γερμανοί συνέλαβαν 80 ηλικιωμένους, τους οποίους μετέφεραν στο Ηράκλειο και τους έκλεισαν σε στρατόπεδο συγκέντρωσης. Περίπου 2.500 γυναικόπαιδα που είχαν συγκεντρωθεί στο Αρμί οδηγήθηκαν με ισχυρή συνοδεία έως το Γενή Καβέ και εγκαταλείφθηκαν εκεί. Στη συνέχεια διασκορπίστηκαν σε χωριά του Μυλοποτάμου, όπου οι κάτοικοι τα φιλοξένησαν και τα στήριξαν.

Από τα πρώτα θύματα υπήρξε ένα οκτάχρονο παιδί, ο Στεφανής, ο οποίος εκτελέστηκε από τους ναζί ενώ επιχειρούσε να διαφύγει προς το βουνό. Παράλληλα, κατά τις έρευνες που ακολούθησαν, οι γερμανικές δυνάμεις εντόπισαν περίπου 20 ηλικιωμένους άνδρες και γυναίκες που δεν μπορούσαν ή δεν θέλησαν να εγκαταλείψουν το χωριό, τους οποίους σκότωσαν και έκαψαν.

Στο έρημο, πλέον, χωριό ακολούθησε συστηματική λεηλασία. Χρήματα, χρυσαφικά, εργαλεία, υφαντά, τρόφιμα και κοπάδια αφαιρέθηκαν από τις κατοικίες, ενώ στις 28 Αυγούστου οι Γερμανοί εκτέλεσαν στα Σείσαρχα 31 ομήρους που είχαν χρησιμοποιηθεί για τη συγκέντρωση και τη μεταφορά της λείας.

Ακολούθησε η καταστροφή των ίδιων των Ανωγείων. Σπίτια πυρπολήθηκαν και ανατινάχθηκαν με εκρηκτικά, ενώ οι γερμανικές δυνάμεις αποσύρονταν κάθε βράδυ στα Σείσαρχα και επέστρεφαν το επόμενο πρωί για να συνεχίσουν το έργο της καταστροφής.

Η λεηλασία και η ισοπέδωση διήρκεσαν συνολικά 24 ημέρες, από τις 13 Αυγούστου έως τις 5 Σεπτεμβρίου 1944. Όταν οι γερμανικές δυνάμεις αποχώρησαν, άφησαν πίσω τους ένα κατεστραμμένο χωριό, με τους κατοίκους του οικονομικά απογυμνωμένους και διασκορπισμένους.

Οι περισσότεροι Ανωγειανοί, ωστόσο, επέστρεψαν στον γενέθλιο τόπο τους. Μέσα σε συνθήκες μεγάλων στερήσεων και με υποτυπώδη μέσα ξεκίνησαν την ανοικοδόμηση των σπιτιών τους και την ανασυγκρότηση της ζωής τους, μετατρέποντας την επιστροφή και την παλινόρθωση των Ανωγείων σε έναν νέο, αυτήν τη φορά ειρηνικό, άθλο.

Όπως αποτυπώνεται χαρακτηριστικά σε κείμενο του Νίκου Καζαντζάκη για την καταστροφή των Ανωγείων, «μετά την δήωσιν εκάστη οικία εκαίετο πρώτον και έπειτα ανετινάσσετο διά δυναμίτιδος. Κάθε νύκτα οι Γερμανοί απεσύροντο εις τα Σείσαρχα και την πρωϊαν επανήρχοντο. Το μέγεθος της λεηλασίας θα κατανοήση κανείς, όταν λάβη υπ’ όψιν ότι αυτή διήρκεσεν από της 13 Αυγούστου μέχρι της 5 Σεπτεμβρίου».

ΚΧΑ

ΦΩΤΟ: Facebook Kostis Hatzidakis

Σταθερή αξία στις καθιερωμένες καλοκαιρινές συναντήσεις με υψηλής ποιότητας πολιτιστικό πρόσημο, το Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας επιστρέφει για την 20ή διοργάνωσή του και παρουσιάζει ένα πρόγραμμα που συνδυάζει σημαντικές ελληνικές και διεθνείς παρουσίες από τον χώρο της κλασικής μουσικής, βραδιές αφιερωμένες στο τραγούδι και το μιούζικαλ, αλλά και μια ξεχωριστή συναυλία λήξης αφιερωμένη στον Μάνο Χατζιδάκι.

Από τις 3 έως τις 22 Αυγούστου, η αυλή του Ναού του Σωτήρος, η παραλία της Αύρας και το πέτρινο Θέατρο Μολφέση στην Παχειοράχη μετατρέπονται για ένα ακόμη καλοκαίρι σε σκηνές μουσικής εμπειρίας, φιλοξενώντας καλλιτέχνες διαφορετικών γενεών και αισθητικών αναφορών, υπό την καλλιτεχνική επιμέλεια των Ντόρας Μπακοπούλου και Έλενας Χούντα.

Από την πρώτη του διοργάνωση έως σήμερα, το Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας έχει παρουσιάσει περισσότερες από 150 συναυλίες με τη συμμετοχή 570 μουσικών από την Ελλάδα και το εξωτερικό, κατακτώντας μια ξεχωριστή θέση στον πολιτιστικό χάρτη της χώρας και αποτελώντας σημείο αναφοράς για το καλοκαίρι του νησιού. Όπως αναφέρει το σχετικό δελτίο Τύπου, το φετινό πρόγραμμα ανοίγει στις 3 Αυγούστου με άριες και ντουέτα από το λυρικό ρεπερτόριο, με τη σοπράνο Ελένη Calenos και τον βαρύτονο Τάσο Αποστόλου, ενώ ακολουθούν συναυλίες με τον κιθαρίστα Δημήτρη Σουκαρά και τη σοπράνο Αφροδίτη Πατουλίδου (5/8), τη διεθνούς φήμης πιανίστα και καλλιτεχνική διευθύντρια του Φεστιβάλ Ντόρα Μπακοπούλου σε σύμπραξη με φίλους και συνεργάτες της (7/8), καθώς και ένα αφιέρωμα στην τέχνη του πιάνου με δύo σημαντικούς ερμηνευτές, τον Μάνο Κιτσικόπουλο και τον Φίληβο Γκάτζιο (9/8).

Ξεχωριστή θέση στο πρόγραμμα κατέχει η βραδιά μιούζικαλ με νέους τραγουδιστές σε επιμέλεια της καλλιτεχνικής διευθύντριας Έλενας Χούντα (11/8), καθώς και το ρεσιτάλ της μέτζο σοπράνο Λένιας Ζαφειροπούλου με τον πιανίστα Θοδωρή Τζοβανάκη (13/8). Tο Minerva Duo θα παρουσιάσει ένα πρόγραμμα με δημοφιλείς μουσικές για κλαρινέτο και ακορντεόν, μια εκδήλωση που αποτελεί συνδιοργάνωση με την Αυστριακή Πρεσβεία (17/8).

Στις εξαιρετικές βραδιές της διοργάνωσης συγκαταλέγεται η συναυλία μουσικής δωματίου με τις διεθνώς καταξιωμένες Lily Maisky, Alisa και Natalia Margulis και Lyda Argerich, οι οποίες θα συμπράξουν με τον Οδυσσέα Τσακαλίδη, διακριθέντα στον διαγωνισμό «Ακούμε τους Νέους 2025», σε συνδιοργάνωση με την Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης (18/8).

Τέλος, όπως κάθε χρόνο, το Φεστιβάλ θα αποχαιρετήσει τους φίλους του στην παραλία της Αύρας, δίπλα στο κύμα. Φέτος πρωταγωνιστικό ρόλο σε αυτή τη βραδιά θα έχουν οι μελωδίες του Μάνου Χατζιδάκι τις οποίες θα ερμηνεύσουν ο Αλκίνοος Ιωαννίδης και η Έλλη Πασπαλά συνοδευόμενοι στο πιάνο από την Ντόρα Μπακοπούλου (22/8). Παραμένοντας πιστό στον ανοιχτό και εκπαιδευτικό του χαρακτήρα, το Φεστιβάλ συνεχίζει να προσφέρει είσοδο με μειωμένο εισιτήριο σε ανέργους, ΑμεΑ και σπουδαστές και δωρεάν είσοδο στους σπουδαστές του Μουσικού Συλλόγου Αίγινας «Μούσα». Πριν από κάθε συναυλία, όπως κάθε χρόνο, θα παρουσιάζονται σύντομες εισαγωγές που βοηθούν το κοινό να γνωρίσει καλύτερα τα έργα και τους δημιουργούς τους. Το Μουσικό Φεστιβάλ Αίγινας διοργανώνεται από τη Mission Art ΑΜΚΕ και την Πόπη Μαλαπάνη. Όλες οι εκδηλώσεις αρχίζουν στις 21.00.

Πηγή φωτ.: Δελτίο Τύπου

Ε.Μ.

ΑΠΕ-ΜΠΕ