Στη παράσταση «Φύκη στον Βυθό», που παρουσιάζεται στον Τεχνόκοσμο, οι χαρακτήρες κινούνται σε νερά σκοτεινά, εκεί όπου οι λέξεις βαραίνουν και οι σιωπές λένε περισσότερα από τις εξηγήσεις. Η Αλεξάνδρα είναι μια γυναίκα σκληρή, αιχμηρή, με μια δύναμη που χτίστηκε πάνω σε πληγές και επιλογές. Η Χρύσα Καρλιώτη, σε έναν ρόλο ξεκάθαρα κόντρα στη μέχρι τώρα θεατρική της διαδρομή, βουτά στον ψυχικό βυθό της ηρωίδας της χωρίς ασφαλείς αποστάσεις. Μιλά για τον φόβο, τη δουλειά, την ακρίβεια που απαιτεί ένας τέτοιος χαρακτήρας και για τη λεπτή γραμμή ανάμεσα στη δύναμη και την ευαλωτότητα. Σε αυτή τη συζήτηση, τίποτα δεν μένει στην επιφάνεια.

Η Αλεξάνδρα είναι μια γυναίκα με έντονη εσωτερική σκιά και πολλά στρώματα σιωπών. Ποιο ήταν το πρώτο πράγμα που σε τράβηξε συναισθηματικά στον ρόλο της;

Η Αλεξάνδρα είναι μια γυναίκα δυναμική αλλά σκληρή και εγωίστρια. Τα αρνητικά της στοιχεία κυριαρχούν γιατί επέλεξε έναν παρασιτικό τρόπο να ζει, που μόνο έτσι θα μπορούσε να επιβιώσει, κατά τη γνώμη της. Από την άλλη, η ευάλωτη πλευρά της Αλεξάνδρας κάνει στιγμιαία την εμφάνιση της και αυτό για μένα ήταν το στοιχείο που με τράβηξε .Όπως έχω ξαναπεί ένας άνθρωπος δεν μπορεί να είναι μόνο σκληρός! Βέβαια είναι επιλογή μας να διαλέγουμε το τρόπο συμπεριφοράς μας αλλά πρέπει να γνωρίζουμε, πως μοιραία, την ίδια στιγμή επιλέγουμε και το τίμημα της!

Πρόκειται για έναν ξεκάθαρα κόντρα ρόλο σε σχέση με τη θεατρική σου ταυτότητα. Πώς βίωσες αυτή τη μετάβαση; Τι σου ζήτησε από μέσα σου η Αλεξάνδρα που δεν είχες κληθεί να δείξεις ξανά;

Είχε πολύ ενδιαφέρον αυτή η μετάβαση. Ένας ηθοποιός καλείται να ερμηνεύσει τα πάντα.’Ηρθε η στιγμή να δείξω και διαφορετικά πράγματα. Στην αρχή το φοβήθηκα γιατί τα άγνωστα μονοπάτια δημιουργούν  ανασφάλεια και απαιτούν περισσότερη δουλειά. Σωστά λένε, φοβάσαι γιατί είναι καινούργιο ,όχι γιατί δε μπορείς .Το κομμάτι της  δουλειάς δε με απασχόλησε γιατί έτσι αντιμετώπισα όλους τους ρόλους που μου δόθηκαν έως σήμερα .Όταν  διάβασα το έργο νόμιζα πως θα ερμηνεύσω  την ευαίσθητη, καλόκαρδη Μάρθα. Μόλις έμαθα πως ο ρόλος μου είναι αυτός της εγωίστριας, αλαζονικής και ειρωνικής Αλεξάνδρας κατάλαβα πως με περίμενε πολλή δουλειά. Σήκωσα τα μανίκια και βούτηξα στο  δικό της βυθό!

Η Αλεξάνδρα φέρει μια δύναμη που γεννιέται από πληγές, ανάγκη για παρουσία και παλιές μνήμες. Πώς έπλασες αυτό το ψυχικό “υπόστρωμα” για να γίνει αληθινό στη σκηνή;

Ο μόνος τρόπος είναι να μελετήσεις, να κατανοήσεις και να αιτιολογήσεις το χαρακτήρα. Αν  δεν γίνει αυτό δεν μπορείς να μεταφέρεις το μήνυμα στον θεατή. Δε μπορεί να σε πιστέψει ο θεατής αν δεν πιστέψεις εσύ πρώτος στο χαρακτήρα που ερμηνεύεις. Όπως πολύ σωστά λέει και η σκηνοθέτρια μας, Αναστασία Αναστασούδη: «παίζεις το περίγραμμα και όχι την ουσία!».

Ποιο σημείο της Αλεξάνδρας θεωρείς ότι είναι το πιο δύσκολο να προσεγγιστεί με αλήθεια; Η ένταση, η ανάγκη για έλεγχο ή το βαθύτερο συναισθηματικό της φορτίο;

Όταν κάτι είναι βαθύτερα είναι καλύτερα κρυμμένο, λιγότερο φανερό. Ίσως και όχι τόσο ξεκάθαρο πολλές φορές. Εκεί χρειάζεται χειρουργική ακρίβεια ώστε να μην είναι επιτηδευμένο και  να μεταφέρεις το σωστό μήνυμα στο θεατή.

Η σχέση της με τον αδερφό της διαμορφώνει μεγάλο μέρος του ρόλου. Πώς προσέγγισες αυτή τη συναισθηματική απόσταση που υπάρχει ανάμεσά τους;

Σαν μια παρτίδα πινγκ πονγκ ,όπως χαρακτηριστικά λέει η σκηνοθέτρια μας. Ο καθένας θέλει να κατατροπώσει τον άλλον ,να τον εξοντώσει και να γευτεί τη νίκη. Η συναισθηματική απόσταση την αδελφών , φυσικό επακόλουθο εφόσον για είκοσι τέσσερα χρόνια δεν υπήρχε επαφή. Μυστικά και απωθημένα τους κράτησαν μακριά Οι δύο αυτοί χαρακτήρες, για διαφορετικούς λόγους ο καθένας,  είναι ανίκανοι να εξωτερικεύσουν αυτό που θα ήθελαν να βροντοφωνάξουν.

Στη σκηνή η Αλεξάνδρα ισορροπεί ανάμεσα στη δύναμη και στην ευάλωτη πλευρά της. Πώς χτίζεις αυτή τη λεπτή γραμμή χωρίς να φτάσει σε υπερβολή ή μονοδιάστατη ερμηνεία;

Αν και πρωταγωνιστεί η δυναμική της πλευρά, έχουμε εντοπίσει μέσα στο κείμενο στιγμές που μαλακώνει ακόμη κι αν πρόκειται για ένα βλέμμα ή μια πιο ήρεμη φωνή. Όπως στην περίπτωση που αναπολούν με τον αδελφό της ένα παιχνίδι που έπαιζαν οικογενειακά ή όταν γίνεται αναφορά στον αδελφό τους που δεν υπάρχει πια στη ζωή. Πρόσεξα να είναι ξεκάθαρες αυτές οι στιγμές. Σε έναν σκληρό άνθρωπο που αιφνιδιάζεται με κάτι που αγγίζει το ευάλωτο κομμάτι του, που είναι καλά κρυμμένο , η διαφορά είναι ξεκάθαρη.

Ποιες εικόνες, αναφορές ή προσωπικές “άγκυρες” χρησιμοποίησες για να μιλήσει η Αλεξάνδρα μέσα από σένα; Τι σε βοήθησε να βρεις τον ρυθμό της;

Η Αλεξάνδρα είναι μια γυναίκα, που όπως λέει και το κείμενο, κανείς δε θα ήθελε να είναι δίπλα της. Η σκέψη που με βοήθησε να μιλήσει ο χαρακτήρας της μέσα από μένα ήταν μια λέξη: εγωισμός. Η εικόνα ενός ανθρώπου που φέρεται εγωιστικά ήταν οδηγός μου. Όλα τα υπόλοιπα ήρθαν με την καθοδήγηση της Αναστασίας. Σαφείς οδηγίες για το πως λειτουργεί ένας τέτοιος χαρακτήρας.

Ποια στιγμή της παράστασης θεωρείς ότι αποκαλύπτει περισσότερο το εσωτερικό της τοπίο; Αυτό που το κοινό αντιλαμβάνεται χωρίς να ειπωθεί με λόγια;

Η σκηνή με τον αδελφό της που της λέει κατάμουτρα μια μεγάλη αλήθεια που την πληγώνει. Η αντίδραση της είναι η κορυφαία  στιγμή που δείχνει το εσωτερικό της τοπίο σ’ όλο του το μεγαλείο. Μια γυναίκα μόνη, ευάλωτη, ανίκανη για οποιαδήποτε ανθρώπινη σχέση, που διαλέγει την απάνθρωπη συμπεριφορά γιατί μόνο έτσι αισθάνεται ισχυρή!

Πώς ήταν η συνεργασία σου με την Αναστασία Αναστασούδη στη διαδρομή της Αλεξάνδρας; Υπήρξε κάποια οδηγία ή στιγμή πρόβας που “ξεκλείδωσε” τον ρόλο για εσένα;

Αυτό που με δυσκόλεψε στο ρόλο και το ψάχναμε με την  Αναστασία ήταν να διατηρηθεί η σκληρή στάση της Αλεξάνδρας σε όλο το έργο. Πάντα έβρισκα ευκαιρία να ‘μαλακώνω ‘ το χαρακτήρα της .Η οδηγία που με βοήθησε ,ήταν να την έχω στο μυαλό μου σαν ένα άτομο που ότι και να έλεγε, στο μυαλό της είχε μόνο να πληγώσει και να καταστρέψει. Τίποτα άλλο.

Μετά από αυτή τη διαδρομή, τι κρατάς από την Αλεξάνδρα; Ποιο κομμάτι της θα σε συνοδεύσει και μετά την αυλαία;

Η Αλεξάνδρα είναι τύπος που ανθρώπου που δυστυχώς συναντάμε και στη ζωή μας. Σκληρούς ανθρώπους που πατούν επί  πτωμάτων για δικό τους όφελος. Το κάνουν γιατί με την αξία τους δε μπορούν να καταφέρουν τίποτα! Όμως η ζωή έχει ένα μοναδικό τρόπο να  επιστρέφει  συμπεριφορές. Αυτό κρατάω στη διαδρομή της.

Ευχαριστώ πολύ!

Έμυ Μπαχτσεβάνη

TaNeaMas

Η Εθνική Λυρική Σκηνή παρουσιάζει στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, για μια μοναδική παράσταση στις 20 Ιουνίου 2026, την όπερα «Μήδεια» του Λουίτζι Κερουμπίνι, ανασυνθέτοντας τη θρυλική παραγωγή του 1961, σε σκηνοθεσία Αλέξη Μινωτή, σκηνικά – κοστούμια Γιάννη Τσαρούχη, χορογραφία Μαρίας Χορς, με τη Μαρία Κάλλας στον ομώνυμο ρόλο. Η προπώληση των εισιτηρίων ξεκινάει τη Δευτέρα 2 Φεβρουαρίου 2026 στις 12.00, από τα Ταμεία της ΕΛΣ (2130885700 | καθημερινά 9.00-21.00), τα Εκδοτήρια του Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου και την www.more.com.

Στο πλαίσιο του θεματικού άξονα της καλλιτεχνικής περιόδου 2025/26, ο οποίος εξερευνά την έννοια «της όπερας του μέλλοντος μέσα από τη μήτρα του παρελθόντος», η Εθνική Λυρική Σκηνή επιλέγει να αναβιώσει τη «Μήδεια» του 1961, με τα υλικά του σήμερα. Μέσα από τα βιβλία σκηνοθεσίας του Μινωτή, τα σχέδια του Τσαρούχη, καθώς και το πλούσιο φωτογραφικό υλικό που σώζεται από τις θρυλικές παραστάσεις της Κάλλας στην Επίδαυρο, θα επιχειρηθεί μια ανασύνθεση της παράστασης, όπως την εμπνεύστηκαν και την παρουσίασαν οι μυθικοί εκείνοι καλλιτέχνες που σφράγισαν τον ελληνικό πολιτισμό.

Μετά το κλείσιμο του Ηρωδείου για εργασίες αναστήλωσης, η ΕΛΣ συνεχίζει τη μεγάλη παράδοση των καλοκαιρινών παραγωγών όπερας, αυτή τη φορά στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, εξήντα πέντε χρόνια μετά την τελευταία φορά που παρουσίασε εκεί παραγωγή όπερας και για πρώτη φορά στον 21ο αιώνα.

Για την ανασύνθεση της ιστορικής παραγωγής του 1961 ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της ΕΛΣ Γιώργος Κουμεντάκης στελεχώνει μια νέα δημιουργική ομάδα, αποτελούμενη από τους Παναγή Παγουλάτο (σκηνοθεσία), Λίλη Πεζανού (σκηνικά), Τότα Πρίτσα (κοστούμια) και Χρήστο Τζιόγκα (φωτισμοί), με στόχο να προσφέρει στο σημερινό κοινό μια σπάνια ευκαιρία να γνωρίσει ένα εμβληματικό ορόσημο του ελληνικού πολιτισμού.

Τον ρόλο του τίτλου θα ερμηνεύσει η σπουδαία Ιταλίδα δραματική υψίφωνος ‘Αννα Πιρότσι και μαζί της ο Ζαν-Φρανσουά Μπορράς ως Ιάσων, ο Τάσης Χριστογιαννόπουλος στον ρόλο του Κρέοντα, η Αλίσα Κολόσοβα ως Νέρις και η Δανάη Κοντόρα στον ρόλο της Γλαύκης.

Λίγα λόγια για την ιστορική παράσταση του 1961

Το 1961, η Μαρία Κάλλας δέχεται την πρόσκληση του ιδρυτικού Διευθυντή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής Κωστή Μπαστιά να ερμηνεύσει «Μήδεια» στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου, ένα χρόνο μετά την πρώτη της εμφάνιση στο αργολικό θέατρο με τη «Νόρμα». Η «Μήδεια» -την οποία ο Κερουμπίνι πρωτοπαρουσίασε το 1797 στο Παρίσι- είναι μια από τις όπερες που η Κάλλας επανασύστησε στο κοινό του 20ού αιώνα, ήδη από το 1953 στη Φλωρεντία.

Όταν το 1958 η νεοσύστατη τότε όπερα του Ντάλλας της αναθέτει μια νέα παραγωγή της «Μήδειας», η Κάλλας ζητά να τη σκηνοθετήσει ο Αλέξης Μινωτής, ο Έλληνας σκηνοθέτης που συνδέθηκε όσο κανείς με την αρχαία ελληνική τραγωδία. Παρά τους αρχικούς δισταγμούς του, λόγω της απειρίας του στο λυρικό θέατρο -και μετά την επιμονή της Κατίνας Παξινού-, ο Μινωτής δέχεται και προτείνει ως σκηνογράφο και ενδυματολόγο τον κορυφαίο Έλληνα ζωγράφο Γιάννη Τσαρούχη. Η πρεμιέρα στο Ντάλλας στέφεται από μια χωρίς προηγούμενο επιτυχία, με τις διθυραμβικές κριτικές να αναφέρονται σε μια «υπερφυσική αλλά ταυτόχρονα ανθρώπινη Κάλλας», στον «ανανεωτικό αέρα της σκηνοθεσίας του Μινωτή» και στα «130 φτιαγμένα στην Ελλάδα, μοναδικά κοστούμια του Τσαρούχη».

Το 1959, με την υπογραφή των ίδιων συντελεστών η «Μήδεια» παρουσιάζεται στη Βασιλική Όπερα του Λονδίνου και στις 6 και 13 Αυγούστου του 1961 η παραγωγή φθάνει στο Αρχαίο Θέατρο της Επιδαύρου.

Για τον ανοιχτό χώρο της Επιδαύρου ο Μινωτής επαναπροσδιορίζει τους σκηνοθετικούς χειρισμούς, θέλοντας, όπως ο ίδιος έχει αναφέρει, να «επαναφέρει όσο μπορούσε την λειτουργία του μύθου κατά το αρχαίο πρότυπο χωρίς να παραβλάψει στο ελάχιστο την μουσική του διάσημου συνθέτη». Παράλληλα, ο Τσαρούχης προσαρμόζει το σκηνικό, ενώ δημιουργεί νέα κοστούμια για τα συνολικά 250 άτομα που βρίσκονται επί σκηνής. Τις παραστάσεις της Επιδαύρου διηύθυνε ο Νικόλα Ρεσίνιο, ενώ μαζί με την Κάλλας τραγούδησαν οι Τζουζέππε Μοντέστι, Σούλα Γλαντζή, Τζον Βίκερς, Κική Μορφωνιού, Γιώργος Ζάκκας, Αγγελική Δρακοπούλου και ‘Αννα Μαραγκάκη.

Ο κύκλος της θρυλικής αυτής παραγωγής ολοκληρώνεται το 1962 στη Σκάλα του Μιλάνου, όπου το απαιτητικό ιταλικό κοινό αποθέωσε όχι μόνο τη Μαρία Κάλλας -στην τελευταία εμφάνισή της στον ρόλο αυτό- αλλά όλους τους συντελεστές της παραγωγής.

Τιμές εισιτηρίων: από 15 έως 200 ευρώ.

Ν.Μπ.

Πηγή φωτό: Αρχείο της Εθνικής Λυρικής Σκηνής

ΑΠΕ-ΜΠΕ

Το έργο «Αιολικό», που δημιούργησε ο διεθνούς φήμης γλύπτης Takis το 1989, κοσμεί πλέον ένα από τα πιο κεντρικά και πολυσύχναστα σημεία της Αθήνας. Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη γέννηση του διακεκριμένου Έλληνα καλλιτέχνη, ο Δήμος Αθηναίων, σε συνεργασία με το Ίδρυμα Takis, το τοποθέτησε σήμερα, Τρίτη, στη συμβολή των οδών Πανεπιστημίου και Βουκουρεστίου. Το έργο θα παραμείνει εκεί για έξι μήνες με δυνατότητα παράτασης, ενώ η πρωτοβουλία πραγματοποιείται με την υποστήριξη του Ομίλου Πανά.

Πρόκειται για στήλη μεταλλικής κατασκευής από σίδηρο και αλουμίνιο, ύψους 4,35 μέτρων με έκδηλα στοιχεία από τις κυριότερες επιρροές που δέχτηκε ο καλλιτέχνης, την αιολική ενέργεια, τη φύση και την κίνηση. Το έργο δημιουργεί μια μορφή σινιάλων, που κινούνται με το φύσημα του αέρα. Χαρακτηριστικό για την πρωτοπορία του, αποτελεί ένα ιδιαίτερο δείγμα δυναμικής και σύγχρονης διάστασης της ελληνικής γλυπτικής.

«Θέλουμε ο δημόσιος χώρος να είναι σε άμεση επαφή με τη σύγχρονη τέχνη», δήλωσε ο δήμαρχος Αθηναίων Χάρης Δούκας και πρόσθεσε: «Η τοποθέτηση του έργου αποτελεί μια εμβληματική στιγμή για την Αθήνα, καθώς φέρνει σε άμεση επαφή τους κατοίκους και τους επισκέπτες, με τη δυναμική και σύγχρονη διάσταση της ελληνικής γλυπτικής και κινητικής τέχνης, τιμώντας την κληρονομιά ενός από τους σημαντικότερους Έλληνες καλλιτέχνες διεθνούς βεληνεκούς».

Ο Παναγιώτης Βασιλάκης, γνωστός παγκοσμίως ως Takis, αποτελεί μια από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της ελληνικής, αλλά και της παγκόσμιας εικαστικής σκηνής. Πρωτοπόρος της κινητικής τέχνης, ξεδίπλωσε το ταλέντο του μετά το πέρας του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου και επιβλήθηκε προσφέροντας μια διαφορετική προσέγγιση της κινητικής τέχνης. Καλλιτέχνης αυτοδίδακτος εκ πεποιθήσεως, κατάφερε να δημιουργήσει μια άρρηκτη σύνδεση ανάμεσα στην τέχνη και τις επιστήμες, συνδυάζοντας στοιχεία της φύσης και της φυσικής στη γλυπτική του. Παρά το γεγονός ότι είναι αναγνωρισμένος για τα κινητικά γλυπτά του, πρωτοπόρησε και στη δημιουργία σκηνικών, στη μουσική επιμέλεια θεατρικών παραστάσεων και performances. Συνολικά, καθ’ όλη τη διάρκεια της καριέρας του, ο Takis διερεύνησε τα όρια και τα σημεία τομής της καλλιτεχνικής και επιστημονικής αντίληψης, καθώς και της μουσικής, των ήχων και ιδιαίτερα των εικόνων που βρίσκονται σε κίνηση. Απεβίωσε στην Αθήνα στις 9 Αυγούστου 2019.

ΑΠΕ-ΜΠΕ